W sprawie niniejszej chodzi nie o odpowiedzialność odszkodowawczą, lecz o odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia, ta zaś w zasadzie występuje także w sytuacji gdy winę powstania szkody ponosi poszkodowany. Od tej zasady wspomniane rozporządzenie wprowadza wyjątek o tyle, że w wypadku winy nieumyślnej /problem winy umyślnej w sprawie nie występuje, a więc to zagadnienie nie wymaga rozważenia/ odszkodowanie ulega zmniejszeniu do 80% szkody. Jak to jednak wynika z przepisu powołanego przez Sąd Wojewódzki, zmniejszenie to wchodzi w rachubę wtedy, gdy szkoda w całości powstała z nieumyślnie zawinionego działania osoby poszkodowanej. Rozporządzenie nie przewiduje natomiast zmniejszenia odszkodowania z tej przyczyny, że poszkodowany jedynie przyczynił się takim działaniem do szkody, a zasady odnoszące się do takiego przyczynienia się, obowiązujące co do odpowiedzialności odszkodowawczej, nie mają tu zastosowania.

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 1981 r., Sąd Wojewódzki zasądził od ZU na rzecz powodów : Marii i Stefana małż. S.  kwotę 236.413 zł, z 8% od dnia 29.VI.19Slr Sąd Wojewódzki dokonał następujących ustaleń faktycznych:

W związku z ruchami grawitacyjnymi podłoża gruntowego uległy uszkodzeniu i w ostatecznym wyniku całkowicie straciły wartość budynki wchodzące w skład gospodarstwa powodów) tj. budynek mieszkalny, chlewnia i stodoła. Do przyczyn zniszczenia budynków powodów zaliczyć należy: wody wsiąkowe dostające się pod fundamenty, wstrząsy wywołane robotami strzałowymi prowadzonymi przez Przedsiębiorstwo w 1977 i 1931 r. oraz grawitacyjne ruchy mas ziemnych, które doprowadziły do powstania rozległego osuwiska. Wskazane przyczyny w równej mierze doprowadziły do zaistnienia przedmiotowych szkód. Wody wsiąkowe działały ujemnie na budynki na skutek niedostatecznego zabezpieczenia budynków, polegającego na braku obwodowych opasek zewnętrznych z betonu lub asfaltu wokół budynków, braku rynien i rur spustowych, odprowadzających wody poza obręb budynków.

Mając powyższe ustalenia faktyczne na uwadze, Sąd Wojewódzki uznał, że strona pozwana odpowiadała za wynikłą dla powodów szkodę na podstawie § 13 pkt 1 rozp. RM z 20.XII.1974r w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń budynków oraz mienia w gospodarstwach rolnych /Dz. U. Nr 49, poz.303/, stosownie do którego ZU odpowiada za szkody w budynkach spowodowane zniszczeniem lub uszkodzeniem, jeżeli ich bezpośrednią przyczynę są m.in. trzęsienia, zapadanie się i usuwanie się ziemi, wszelkiego rodzaju wybuchy. Stosownie jednak do § 22 tegoż rozporządzenia odszkodowanie ulega częściowemu zmniejszeniu, zgodnie bowiem z tym przepisem odszkodowanie to wynosi wprawdzie 100% szkody w granicach wartości ubezpieczenia budynku, ale ulega obniżeniu do 80 % tej szkody w razie powstania jej z winy nieumyślnej właściciela. Taka wina powodów występuje w ich przypadku, a polega na niezabezpieczeniu budynków przed wodami wsiąkowymi.

Ostateczne obliczenie odszkodowania przedstawia się następująco: 100 % szkody /co jest bezsporne/ wynosi 253.330 zł. powodowie przyczynili się do niej w jednej trzeciej, tj. w granicach kwoty 34.443 zł /jedna trzecia sumy 253.300 zł/. Dwadzieścia procent tej kwoty wynosi 15.836 zł. Taką przeto sumę odjął Sąd Wojewódzki od pełnego odszkodowania.

Wymieniony na wstępie wyrok zaskarżył ZU, w części zasądzającej ponad kwotę 202.640 zł i orzekającej o terminie początkowym odsetek.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie niniejszej chodzi nie o odpowiedzialność odszkodowawczą, lecz o odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia, ta zaś w zasadzie występuje także w sytuacji gdy winę powstania szkody ponosi poszkodowany. Od tej zasady wspomniane rozporządzenie wprowadza wyjątek o tyle, że w wypadku winy nieumyślnej /problem winy umyślnej w sprawie nie występuje, a więc to zagadnienie nie wymaga rozważenia/ odszkodowanie ulega zmniejszeniu do 80% szkody. Jak to jednak wynika z przepisu powołanego przez Sąd Wojewódzki, zmniejszenie to wchodzi w rachubę wtedy, gdy szkoda w całości powstała z nieumyślnie zawinionego działania osoby poszkodowanej. Rozporządzenie nie przewiduje natomiast zmniejszenia odszkodowania z tej przyczyny, że poszkodowany jedynie przyczynił się takim działaniem do szkody, a zasady odnoszące się do takiego przyczynienia się, obowiązujące co do odpowiedzialności odszkodowawczej, nie mają tu zastosowania.

Z powyższych zasad zmniejszenie odszkodowania do kwoty 236.413   zł nie narusza interesów strony pozwanej. Dlatego rewizję jej należało z mocy art. 387 k.p.c. oddalić.