Wyszukiwarka:
Wczytuję
Rzecznik Ubezpieczonych,
Al. Jerozolimskie 44,
00-024 Warszawa, NIP: 525–15–66–173
tel. 22 333 73 26, tel. 22 333 73 27 faks 22 333 73 29
00-024 Warszawa, NIP: 525–15–66–173
tel. 22 333 73 26, tel. 22 333 73 27 faks 22 333 73 29
Rzecznik Ubezpieczonych
> Art. 436 k.c. - posiadacz pojazdu > wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 marca 2008 r., Sygn. akt III Ca 9/08, niepublikowany
wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 marca 2008 r., Sygn. akt III Ca 9/08, niepublikowany
Nie do zaakceptowania jest stwierdzenie, że logiczną konsekwencją orzeczenia uniewinniającego powoda od zarzutu popełnienia wykroczenia polegającego na naruszeniu zasad ruchu drogowego jest przyjęcie winy drugiego uczestnika zdarzenia.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4500 zł. tytułem odszkodowania za zniszczony w kolizji drogowej samochód, z ustawowymi odsetkami od dnia 4 sierpnia 2006r. oraz kwotę 479 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu, oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd ustalił, że w dniu 8 stycznia 2006r. około godziny 23.00 w Gliwicach na skrzyżowaniu ulicy Styczyńskiego i Andersa doszło do kolizji samochodu Volkswagen Golf stanowiącego własność i kierowanego przez powoda z samochodem Renault Kangoo kierowanym przez ................. Zdarzenie miało miejsce w czasie, gdy znajdująca się na skrzyżowaniu sygnalizacja świetlna działała w trybie awaryjnym, a uczestników ruchu obowiązywały ogólne zasady prawa o ruchu drogowym. Powód poruszając się ulicą S. w kierunku K. znajdował się na drodze z pierwszeństwem przejazdu, zaś Natalia G. jadąc ulicą A. – podporządkowaną miała dla swojego kierunku ruchu znak „stop”. Kontynuując jazdę bez upewnienia się, czy ulicą S. nie nadjeżdża inny pojazd doprowadziła do zderzenia prowadzonego przez nią samochodu z samochodem kierowanym przez powoda. Przybyły na miejsce kolizji patrol policji powiadomił telefonicznie Kierownika Sekcji Sygnalizacji Świetlnej Przedsiębiorstwa Remontów Ulic i Mostów w Gliwicach o awarii sygnalizacji świetlnej. Wobec odmowy przyjęcia mandatu karnego Komenda Miejska Policji w Gliwicach skierowała do sądu wniosek o ukaranie powoda. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z 12 lipca 2006r. powód został uniewinniony od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w., tj. zarzutu naruszenia zasad w ruchu drogowym przez wjazd na skrzyżowanie w cyklu żółtego światła i doprowadzenia do zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem Renault Kangoo. Właściciel samochodu Reanult Kangoo w dniu zdarzenia związany był z pozwanym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wywołane ruchem tego pojazdu. Pozwany odmówił wypłaty odszkodowania. Co do zasady roszczenie powoda uznał Sąd za usprawiedliwione. Jako podstawę prawną tego roszczenia wskazał art. 415 k.c. oraz art. 34 ustawy z 22 marca 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych. Wywiódł, że logiczną konsekwencją orzeczenia uniewinniającego powoda od zarzutu popełnienia wykroczenia polegającego na naruszeniu zasad ruchu drogowego jest przyjęcie winy drugiego uczestnika zdarzenia – kierującej samochodem Reanult Kangoo. Według Sądu, zawinione działanie ................wynika nie tylko ze stanowczych zeznań powoda złożonych w sprawie karnej, lecz także z dokumentacji policyjnej w postaci notatek sporządzonych przez funkcjonariuszy policji przybyłych na miejsce kolizji. Ich relacja świadczy o włączonej sygnalizacji awaryjnej w momencie interwencji, a wykluczyć należy jako graniczące z nieprawdopodobieństwem uznanie, że powód błyskawicznie wykorzystał dla odparcia zarzutu wymuszenia przez siebie pierwszeństwa przejazdu fakt awarii sygnalizacji świetlnej. Zachowanie powoda polegające na kontynuowaniu jazdy przez skrzyżowanie zgodnie z obowiązującymi w razie awarii sygnalizacji świetlnej znakami drogowymi uwiarygodnia jego wersję zdarzenia. Z kolei wersja przedstawiona przez Natalię G. dopuszcza możliwość przeoczenia awarii instalacji i tzw. jazdę „na pamięć”. Ustalenia odnośnie wartości szkody powoda oparł Sąd o analizę kosztorysową przeprowadzoną przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego.
W apelacji pozwany zarzucił sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym przez przyjęcie, że winę za spowodowanie kolizji ponosi ................, wniósł o zmianę wyroku i oddalenia powództwa w całości za zwrotem kosztów postępowania w obu instancjach.
Powód domagał się odrzucenia apelacji oznaczonej jako apelacja interwenienta ubocznego lub oddalenia apelacji i zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Nie zachodziły podstawy do odrzucenia apelacji zgodnie z wnioskiem powoda. Postępowanie w sprawie nie toczyło się z udziałem interwenienta ubocznego. Oczywista omyłka pisarska w apelacji pozwanego polegająca na wskazaniu, że apelacja wniesiona została w imieniu interwenienta ubocznego, przy prawidłowym oznaczeniu w apelacji stron i rodzaju pisma – „apelacja pozwanego” nie uzasadniały odrzucenia apelacji stosownie do art. 370 k.p.c.
Apelacja odnieść musiała skutek w postaci zmiany zaskarżonego nią wyroku przez oddalenie powództwa.
Po pierwsze, nie można zgodzić się z argumentacją, jaką przytoczył Sąd Rejonowy w motywach swojego rozstrzygnięcia, a w rezultacie za wadliwe uznać trzeba ustalenia faktyczne tego Sądu dotyczące okoliczności zdarzenia i winy ................. Nie do zaakceptowania jest stwierdzenie, że logiczną konsekwencją orzeczenia uniewinniającego powoda od zarzutu popełnienia wykroczenia polegającego na naruszeniu zasad ruchu drogowego jest przyjęcie winy drugiego uczestnika zdarzenia – kierującej samochodem Reanult Kangoo. W sprawie o wykroczenie nie zostało sporządzone na piśmie uzasadnienie wyroku uniewinniającego powoda. Nie można zaś wykluczyć, że wobec diametralnie odmiennych wersji zdarzenia w opisie jego uczestników, nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzygnął sąd w tej sprawie na korzyść powoda, jako obwinionego. W każdym razie brak jest podstaw do przypisania Natalii G. winy spowodowania kolizji tylko z uwagi na uniewinnienie w sprawie o wykroczenie drugiego uczestnika zdarzenia.
Wyjaśnieniom powoda złożonym w sprawie o wykroczenie przypisuje Sąd Rejonowy walor wiarygodności, jako stanowczym pomijając całkowicie tę okoliczność, że równie stanowcze zeznania złożyła w sprawie o wykroczenie Natalia G. konsekwentnie utrzymując, że w momencie wjazdu na skrzyżowanie dla jej kierunku ruchu paliło się światło zielone.
Z faktu, że przybyli na miejsce kolizji funkcjonariusze policji stwierdzili awarię sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu wcale nie wynika, że awaria nastąpiła zanim na tym skrzyżowaniu znaleźli się uczestnicy rozpatrywanego zdarzenia.
Nie przekonuje argumentacja Sądu pierwszej instancji dotycząca zachowania powoda przed i po zdarzeniu, jako uprawdopadabniajacego przedstawioną przez powoda wersję zdarzenia.
W zeznaniach Natalii G. brak jest treści, które pozwalały na stwierdzenie, że jej wersja przebiegu zdarzenia dopuszcza możliwość przeoczenia awarii instalacji i tzw. jazdę „na pamięć”. Co do możliwości jazdy „na pamięć” zeznał ................, nie będący świadkiem kolizji, nie zachodzą jakiekolwiek powody, dla których wersja zdarzenia przedstawione przez ................podlegałaby dyskwalifikacji z uwagi na ocenę tego świadka.
Bezpodstawnie zarzucił Sąd Rejonowy niekonsekwencje policji, która sporządziła wniosek o ukaranie powoda i sprzeczność w jej działaniach. Właśnie m. in. z uwagi na podważenie zeznań pasażerów powoda, będących w chwili kolizji pod wpływem alkoholu funkcjonariusze policji za miarodajną uznali wersję zdarzenia przedstawioną przez .................
Po drugie, powód uzasadniając swoje żądanie oparł się na błędnym założeniu. Otóż, według powoda, fakt, że awaria sygnalizacji świetlnej nastąpiła zanim uczestnicy zdarzenia pojawili się na skrzyżowaniu ulic S. i A. w Gliwicach potwierdzają pisma Przedsiębiorstwa Remontów Ulic i Mostów, w których podano, że sygnalizacja świetlna na tym skrzyżowaniu w dniu zdarzenia działała w trybie awaryjnym od godziny 22.00 w zestawieniu z bezspornie ustalonym czasem kolizji – po 23.00.
Tymczasem w świetle zeznań świadka Kierownika Sekcji Sygnalizacji Świetlnej w wymienionym przedsiębiorstwie nie budzi żadnych wątpliwości, że podana w pismach przedsiębiorstwa informacja o godzinie wystąpienia awarii sygnalizacji świetlnej pochodzi od tego świadka. Sterowniki zamontowane w dniu zdarzenia w uszkodzonych sygnalizatorach nie rejestrowały czasu wystąpienia awarii. Informację o awarii otrzymał od funkcjonariusza policji Henryka T. Miał w tej sprawie w dniu rozpatrywanej kolizji drogowej tylko jeden telefon z policji, spał wówczas, po przebudzeniu sygnałem telefonu spojrzał na zegarek i jak zeznał w niniejszej sprawie przed Sądem Rejonowym – wydawało mu się, że było około godziny 22.00. Z zeznań interweniujących po kolizji policjantów wynika, że z miejsca zdarzenia ten ostatni telefonował do Kierownika Sekcji Sygnalizacji Świetlnej, który w ten sposób dopiero dowiedział się o awarii sygnalizacji świetlnej. Skoro, jak ustalił Sąd Rejonowy i czego strony nie kwestionują, do kolizji doszło około godziny 23.00, po kolizji na miejsce zdarzenia przybyli funkcjonariusze policji skąd telefonicznie poinformowali Kierownika Sekcji Sygnalizacji Świetlnej o awarii sygnalizacji świetlnej i w ten sposób powziął on dopiero wiadomość o awarii, a na tej wiadomości bazowały powołane pisma przedsiębiorstwa, to czas wystąpienia awarii podany został w tych pismach wadliwie.
Po trzecie, powód poza dowodem z przesłuchania stron, nie wskazał w postępowaniu cywilnym żadnych bezpośrednich dowodów z osobowych źródeł powołując się na protokoły rozprawy przeprowadzonej w sprawie o wykroczenie. Dowód z przesłuchania stron ograniczony do przesłuchania powoda oraz dla równowagi dowód z zeznań świadka ....– drugiego uczestnika zdarzenia przeprowadzony został w toku postępowania apelacyjnego.
Zeznania powoda nie stanowią dowodu winy drugiego uczestnika zdarzenia. W konfrontacji z nimi stoją stanowcze i konsekwentne zeznania Natalii G., która niezmiennie i jednoznacznie utrzymuje, że na skrzyżowanie wjechała przy zapalonym zielonym świetle dla jej kierunku ruchu.
W realiach stanu sprawy i w świetle zeznań obu uczestników kolizji nie da się wykluczyć sytuacji, w której przełączenie wskutek awarii świateł na spornym skrzyżowaniu z cyklu trójkolorowego w cykl pulsacyjny nie nastąpiło równocześnie na wszystkich sygnalizatorach.
Wobec zaś braku wniosków dowodowych, poza jeszcze wnioskiem pozwanego o przesłuchanie świadka ....., w rozpatrywanej sprawie nie były słuchane inne osoby, jak również nie prowadzono innych dowodów. W sprawie o wykroczenie zeznawali pasażerowie powoda, z relacji funkcjonariuszy policji przybyłych na miejsce zdarzenia wynika, że w rozmowie z policjantami zmieniali oni jednak swoje twierdzenia, znajdowali sie pod wpływem alkoholu. Z kolei ....– brat ...... i jego kolega .......zeznali w sprawie o wykroczenie, że przybyli na miejsce zdarzenia wezwani przez Natalię G., jadąc po kolizji tą sama drogą co ona, stwierdzili, że sygnalizacja świetlna działa nadal prawidłowo.
Ciężar udowodnienia faktów, na których oparte zostało żądanie pozwu obciążał, rzecz jasna, powoda.
Oparcie roszczenia o błędne założenie, że pisma przedsiębiorstwa są miarodajne dla ustalenia godziny wystąpienia awarii sygnalizacji świetlnej, niepowołanie, poza przesłuchaniem stron, bezpośrednich dowodów osobowych oraz innych dowodów w sprawie, przy jednoczesnym braku podstaw do podważenia wersji zdarzenia przedstawionej przez jego drugiego uczestnika, nie pozwalały na uwzględnienie powództwa. Powód swojego żądania, którego podstawę prawną stanowił art. 436 § 2 w związku z art. 415 k.c., nie wykazał. Nie przedstawił bowiem miarodajnych dowodów świadczących o tym, że poniósł szkodę z winy Natalii G., za którą odpowiedzialność ponosi pozwany z tytułu zawartej z nią umowy ubezpieczenia OC.
Z tych względów orzec należało jak w sentencji wyroku z mocy art. 386 § 1 k.p.c., o kosztach postępowania w obu instancjach – z uwagi na charakter sprawy – po myśli art. 102 k.p.c.
W apelacji pozwany zarzucił sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym przez przyjęcie, że winę za spowodowanie kolizji ponosi ................, wniósł o zmianę wyroku i oddalenia powództwa w całości za zwrotem kosztów postępowania w obu instancjach.
Powód domagał się odrzucenia apelacji oznaczonej jako apelacja interwenienta ubocznego lub oddalenia apelacji i zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Nie zachodziły podstawy do odrzucenia apelacji zgodnie z wnioskiem powoda. Postępowanie w sprawie nie toczyło się z udziałem interwenienta ubocznego. Oczywista omyłka pisarska w apelacji pozwanego polegająca na wskazaniu, że apelacja wniesiona została w imieniu interwenienta ubocznego, przy prawidłowym oznaczeniu w apelacji stron i rodzaju pisma – „apelacja pozwanego” nie uzasadniały odrzucenia apelacji stosownie do art. 370 k.p.c.
Apelacja odnieść musiała skutek w postaci zmiany zaskarżonego nią wyroku przez oddalenie powództwa.
Po pierwsze, nie można zgodzić się z argumentacją, jaką przytoczył Sąd Rejonowy w motywach swojego rozstrzygnięcia, a w rezultacie za wadliwe uznać trzeba ustalenia faktyczne tego Sądu dotyczące okoliczności zdarzenia i winy ................. Nie do zaakceptowania jest stwierdzenie, że logiczną konsekwencją orzeczenia uniewinniającego powoda od zarzutu popełnienia wykroczenia polegającego na naruszeniu zasad ruchu drogowego jest przyjęcie winy drugiego uczestnika zdarzenia – kierującej samochodem Reanult Kangoo. W sprawie o wykroczenie nie zostało sporządzone na piśmie uzasadnienie wyroku uniewinniającego powoda. Nie można zaś wykluczyć, że wobec diametralnie odmiennych wersji zdarzenia w opisie jego uczestników, nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzygnął sąd w tej sprawie na korzyść powoda, jako obwinionego. W każdym razie brak jest podstaw do przypisania Natalii G. winy spowodowania kolizji tylko z uwagi na uniewinnienie w sprawie o wykroczenie drugiego uczestnika zdarzenia.
Wyjaśnieniom powoda złożonym w sprawie o wykroczenie przypisuje Sąd Rejonowy walor wiarygodności, jako stanowczym pomijając całkowicie tę okoliczność, że równie stanowcze zeznania złożyła w sprawie o wykroczenie Natalia G. konsekwentnie utrzymując, że w momencie wjazdu na skrzyżowanie dla jej kierunku ruchu paliło się światło zielone.
Z faktu, że przybyli na miejsce kolizji funkcjonariusze policji stwierdzili awarię sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu wcale nie wynika, że awaria nastąpiła zanim na tym skrzyżowaniu znaleźli się uczestnicy rozpatrywanego zdarzenia.
Nie przekonuje argumentacja Sądu pierwszej instancji dotycząca zachowania powoda przed i po zdarzeniu, jako uprawdopadabniajacego przedstawioną przez powoda wersję zdarzenia.
W zeznaniach Natalii G. brak jest treści, które pozwalały na stwierdzenie, że jej wersja przebiegu zdarzenia dopuszcza możliwość przeoczenia awarii instalacji i tzw. jazdę „na pamięć”. Co do możliwości jazdy „na pamięć” zeznał ................, nie będący świadkiem kolizji, nie zachodzą jakiekolwiek powody, dla których wersja zdarzenia przedstawione przez ................podlegałaby dyskwalifikacji z uwagi na ocenę tego świadka.
Bezpodstawnie zarzucił Sąd Rejonowy niekonsekwencje policji, która sporządziła wniosek o ukaranie powoda i sprzeczność w jej działaniach. Właśnie m. in. z uwagi na podważenie zeznań pasażerów powoda, będących w chwili kolizji pod wpływem alkoholu funkcjonariusze policji za miarodajną uznali wersję zdarzenia przedstawioną przez .................
Po drugie, powód uzasadniając swoje żądanie oparł się na błędnym założeniu. Otóż, według powoda, fakt, że awaria sygnalizacji świetlnej nastąpiła zanim uczestnicy zdarzenia pojawili się na skrzyżowaniu ulic S. i A. w Gliwicach potwierdzają pisma Przedsiębiorstwa Remontów Ulic i Mostów, w których podano, że sygnalizacja świetlna na tym skrzyżowaniu w dniu zdarzenia działała w trybie awaryjnym od godziny 22.00 w zestawieniu z bezspornie ustalonym czasem kolizji – po 23.00.
Tymczasem w świetle zeznań świadka Kierownika Sekcji Sygnalizacji Świetlnej w wymienionym przedsiębiorstwie nie budzi żadnych wątpliwości, że podana w pismach przedsiębiorstwa informacja o godzinie wystąpienia awarii sygnalizacji świetlnej pochodzi od tego świadka. Sterowniki zamontowane w dniu zdarzenia w uszkodzonych sygnalizatorach nie rejestrowały czasu wystąpienia awarii. Informację o awarii otrzymał od funkcjonariusza policji Henryka T. Miał w tej sprawie w dniu rozpatrywanej kolizji drogowej tylko jeden telefon z policji, spał wówczas, po przebudzeniu sygnałem telefonu spojrzał na zegarek i jak zeznał w niniejszej sprawie przed Sądem Rejonowym – wydawało mu się, że było około godziny 22.00. Z zeznań interweniujących po kolizji policjantów wynika, że z miejsca zdarzenia ten ostatni telefonował do Kierownika Sekcji Sygnalizacji Świetlnej, który w ten sposób dopiero dowiedział się o awarii sygnalizacji świetlnej. Skoro, jak ustalił Sąd Rejonowy i czego strony nie kwestionują, do kolizji doszło około godziny 23.00, po kolizji na miejsce zdarzenia przybyli funkcjonariusze policji skąd telefonicznie poinformowali Kierownika Sekcji Sygnalizacji Świetlnej o awarii sygnalizacji świetlnej i w ten sposób powziął on dopiero wiadomość o awarii, a na tej wiadomości bazowały powołane pisma przedsiębiorstwa, to czas wystąpienia awarii podany został w tych pismach wadliwie.
Po trzecie, powód poza dowodem z przesłuchania stron, nie wskazał w postępowaniu cywilnym żadnych bezpośrednich dowodów z osobowych źródeł powołując się na protokoły rozprawy przeprowadzonej w sprawie o wykroczenie. Dowód z przesłuchania stron ograniczony do przesłuchania powoda oraz dla równowagi dowód z zeznań świadka ....– drugiego uczestnika zdarzenia przeprowadzony został w toku postępowania apelacyjnego.
Zeznania powoda nie stanowią dowodu winy drugiego uczestnika zdarzenia. W konfrontacji z nimi stoją stanowcze i konsekwentne zeznania Natalii G., która niezmiennie i jednoznacznie utrzymuje, że na skrzyżowanie wjechała przy zapalonym zielonym świetle dla jej kierunku ruchu.
W realiach stanu sprawy i w świetle zeznań obu uczestników kolizji nie da się wykluczyć sytuacji, w której przełączenie wskutek awarii świateł na spornym skrzyżowaniu z cyklu trójkolorowego w cykl pulsacyjny nie nastąpiło równocześnie na wszystkich sygnalizatorach.
Wobec zaś braku wniosków dowodowych, poza jeszcze wnioskiem pozwanego o przesłuchanie świadka ....., w rozpatrywanej sprawie nie były słuchane inne osoby, jak również nie prowadzono innych dowodów. W sprawie o wykroczenie zeznawali pasażerowie powoda, z relacji funkcjonariuszy policji przybyłych na miejsce zdarzenia wynika, że w rozmowie z policjantami zmieniali oni jednak swoje twierdzenia, znajdowali sie pod wpływem alkoholu. Z kolei ....– brat ...... i jego kolega .......zeznali w sprawie o wykroczenie, że przybyli na miejsce zdarzenia wezwani przez Natalię G., jadąc po kolizji tą sama drogą co ona, stwierdzili, że sygnalizacja świetlna działa nadal prawidłowo.
Ciężar udowodnienia faktów, na których oparte zostało żądanie pozwu obciążał, rzecz jasna, powoda.
Oparcie roszczenia o błędne założenie, że pisma przedsiębiorstwa są miarodajne dla ustalenia godziny wystąpienia awarii sygnalizacji świetlnej, niepowołanie, poza przesłuchaniem stron, bezpośrednich dowodów osobowych oraz innych dowodów w sprawie, przy jednoczesnym braku podstaw do podważenia wersji zdarzenia przedstawionej przez jego drugiego uczestnika, nie pozwalały na uwzględnienie powództwa. Powód swojego żądania, którego podstawę prawną stanowił art. 436 § 2 w związku z art. 415 k.c., nie wykazał. Nie przedstawił bowiem miarodajnych dowodów świadczących o tym, że poniósł szkodę z winy Natalii G., za którą odpowiedzialność ponosi pozwany z tytułu zawartej z nią umowy ubezpieczenia OC.
Z tych względów orzec należało jak w sentencji wyroku z mocy art. 386 § 1 k.p.c., o kosztach postępowania w obu instancjach – z uwagi na charakter sprawy – po myśli art. 102 k.p.c.