Rzecznik Ubezpieczonych

Wyszukiwarka:

Wczytuję
Rzecznik Ubezpieczonych > Art. 445 k.c. - zadośćuczynienie > Wyrok z dnia 7 stycznia 2000 r. Sąd Najwyższy II CKN 651/98, niepublikowany

Wyrok z dnia 7 stycznia 2000 r. Sąd Najwyższy II CKN 651/98, niepublikowany

Korygowanie przez sąd II instancji wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jest tylko wtedy uzasadnione, jeżeli w okolicznościach sprawy jest rażąco wygórowana lub rażąco niska.


Sąd Wojewódzki w Kielcach, częściowo uwzględniając powództwo, zasądził na rzecz powoda 21.250 zł tytułem zadośćuczynienia, a nadto 365,50 zł tytułem odszkodowania i rentę wyrównawczą w zróżnicowanej w okresie od czerwca 1996 r. do października 1997 r. wysokości, a od października 1997 r. po 344,60 zł miesięcznie. Sąd ten orzekł też o odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące ujawnić się w przyszłości.

Sąd Wojewódzki ustalił, że w 1994 r. w czasie leczenia w szpitalu pozwanego powód zakażony został żółtaczką typu B. W wyniku zakażenia rozwinęło się u niego przewlekłe agresywne zapalenie wątroby oraz powstało inwalidztwo uniemożliwiające kontynuowanie pracy w zawodzie operatora sprzętu ciężkiego.

Rozważając okoliczności związane z przebiegiem choroby i inwalidztwem powoda, a w szczególności to, że inwalidztwo powstało w młodym jeszcze wieku, powodując utratę zdolności do pracy wymagającej wysiłku fizycznego i konieczność stosowania do końca życia diety, Sąd pierwszej instancji uznał, iż stosownym zadośćuczynieniem powinna być kwota 25.000 zł, pomniejszona o 15%. Sąd ustalił bowiem, że powód przyczynił się do zaostrzenia przebiegu choroby i związanych z nią skutków zaniedbując wcześniejsze podjęcie leczenia.

Wyrok Sądu Wojewódzkiego pozwany zaskarżył apelacją, którą Sąd Apelacyjny uwzględnił tylko w zakresie wysokości zadośćuczynienia, obniżając je do kwoty 5.000 zł i oddalił w pozostałej części przy wzajemnym zniesieniu kosztów postępowania apelacyjnego i przyznaniu ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi powoda kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd ten podzielił ustalenia Sądu Wojewódzkiego co do okoliczności zakażenia powoda żółtaczką typu B w szpitalu pozwanego, z których wynika jego odpowiedzialność za skutki zakażenia pomniejszona o 15%, stąd oddalił apelację w części dotyczącej odszkodowania i renty wyrównawczej oraz ustalenia odpowiedzialności za szkody przyszłe. Natomiast uwzględniając apelację w zakresie wysokości zadośćuczynienia Sąd Apelacyjny przyjął, że skoro powód znalazł się w szpitalu pozwanego w stanie nietrzeźwości i z urazem głowy, nie pamiętając okoliczności w jakich urazu doznał - "sam przyczynił się do zdarzenia, które skutkowało tak poważnymi następstwami".

Wyrok Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył kasacją wnosząc o jego zmianę w części zmieniającej orzeczenie Sądu pierwszej instancji przez "zasądzenie na rzecz powoda zadośćuczynienia w wysokości 21.250 zł oraz kosztów procesu".

Kasację opiera na podstawie z art. 3931 pkt 1 kpc, wskazując naruszenie art. 445 § 1 kc i twierdząc, że stosownie do przyjętej w doktrynie i orzecznictwie wykładni tego przepisu zadośćuczynienie musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość w stosunku do doznanej krzywdy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z podzielonych przez Sąd Apelacyjny ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, iż szkody i krzywda powoda nastąpiły w okolicznościach obciążających pozwanego z mocy art. 415 i 417 kc. Nie są też kwestionowane ustalenia dotyczące wysokości szkód i wielkości krzywdy oraz stopnia przyczynienia się powoda do ich powstania.

Jeżeli tak, to przyznane powodowi przez Sąd pierwszej instancji zadośćuczynienie jest odpowiednie do wielkości krzywdy i zgodne z normą art. 445 § 1 kc. Ustalono bowiem, że powód stał się inwalidą w stopniu odpowiadającym drugiej grupie inwalidzkiej w wieku 36 lat, przy niewielkich nadziejach na poprawę stanu zdrowia i znacznych dolegliwościach związanych z koniecznością zmiany uprzedniego trybu życia (m.in. z dietą i z utratą zdolności do zajęć wymagających wysiłku fizycznego).

Trafnie więc kasacja zarzuca, iż obniżenie przyznanej powodowi kwoty zadośćuczynienia do 5.000 zł nastąpiło z naruszeniem art. 445 § 1 kc, gdyż stosownie do przyjętej w doktrynie i orzecznictwie wykładni tego przepisu zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno ono stanowić odczuwalną ekonomicznie wartość. Taka wykładnia wynika m.in. z motywów orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1962 r., 4 CR 902/61 - OSNCP 5/1963, poz. 107. Z wyroku natomiast Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1970 r., III PRN 39/70 - OSNCP 3/1971, poz. 53 wynika, iż korygowanie przez sąd drugiej instancji wysokości zasądzonego zadośćuczynienia uzasadnione jest tylko wówczas, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie.

Sąd Apelacyjny uznał, że do okoliczności sprawy należy zaliczyć także przyczynę, powodującą hospitalizację powoda (uraz głowy doznany w czasie nietrzeźwości). Okoliczność ta - jeżeli w ogóle może być brana pod rozwagę - ma tu charakter marginalny i nawet jej uwzględnienie nie powinno prowadzić do obniżenia i tak niewysokiego, w stosunku do rozmiaru krzywdy powoda, zadośćuczynienia.

Z tych względów - wobec naruszenia jedynie art. 445 § 1 kc - z mocy art. 39315 kpc dokonano zmiany zaskarżonego wyroku w jego punkcie pierwszym jak w sentencji. Skutkiem tej zmiany należało skorygować zawarte w zaskarżonym wyroku orzeczenie o kosztach procesu i kosztach nie opłaconej pomocy prawnej. Koszty bowiem procesu apelacyjnego obciążają - wobec całkowitego oddalenia apelacji - stronę pozwaną (art. 98 § 1 i 108 § 1 kpc), stąd koszty pomocy prawnej udzielanej z urzędu przyznawane są tylko w razie bezskuteczności ich egzekucji (§ 23 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. Nr 154, poz. 1013 z późn. zm.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono z mocy art. 98 § 1 i 108 § 1 kpc oraz § 15 ust. 4 pkt 2 cyt. rozp. z dnia 12 grudnia 1997 r.

Informacje prasowe z rynku

21.08.2014 - Ubezpieczenia majątkowe

Coraz trudniej o ubezpieczenie transakcji handlowych na wschodzie Europy

czytaj więcej



21.08.2014 - Ubezpieczenia na życie

Rzecznik Ubezpieczonych: niedozwolone nadmiernie wysokie opłaty likwidacyjne w UFK

czytaj więcej



21.08.2014 - Zabezpieczenie emerytalne

Komisja Europejska naciska na zmiany w KRUS

czytaj więcej