Zakład ubezpieczeń odpowiadający za sprawcę wypadku komunikacyjnego z tytułu odpowiedzialności cywilnej dopuszcza się zwłoki, jeżeli nie spełnia świadczenia na rzecz poszkodowanego w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 30 grudnia 1998 r., którym Sąd ten zasądził od pozwanego Towarzystwa na rzecz powoda Stanisława R. kwotę 18.000 zł z odsetkami oddalając powództwo w pozostałej części i orzekając o kosztach.

Według ustaleń Sądu Wojewódzkiego, powód uległ wypadkowi komunikacyjnemu zawinionemu przez ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej sprawcę. W następstwie tego wypadku powód doznał ciężkich obrażeń w postaci pęknięcia śledziony, pęknięcia wątroby, stłuczenia lewego płuca, złamania żeber, złamania kości łonowej i innych kości, uszkodzenia jelit, rany uda lewego, urazu czaszki, wstrząsu krwotocznego. Hospitalizowany i leczony następnie ambulatoryjnie, z rozpoznaniem trwałego kalectwa, został zaliczony do drugiej grupy inwalidztwa. Aktualnie ma duże trudności w poruszaniu się, chodzi o kulach i pozostaje w oczekiwaniu na bolesne zabiegi operacyjne.

Sąd Wojewódzki uznał, iż w ustalonych okolicznościach stanu faktycznego należne powodowi zadośćuczynienie wyraża się kwotą 30.000 zł. Wobec dobrowolnego wypłacenia powodowi kwoty 12.000 zł zasądzeniu podlega różnica z odsetkami od daty doręczenia pozwu.

Strona pozwana kwestionowała wyrok Sądu Wojewódzkiego w zakresie rozstrzygnięcia o odsetkach, wyrażając zapatrywanie, że odsetki należą się powodowi od dnia wyrokowania. Zasądzenie ich od daty wyprzedzającej wyrokowanie sprawia, że obciążające ją świadczenie nie jest adekwatne do krzywdy, której doznał powód.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego rozmiar doznanych przez powoda obrażeń i związanych z tym cierpień jest tak znaczny, że przyznane mu zadośćuczynienie musi być uznane za "skromne". Nie podlega jednak zweryfikowaniu wobec braku zaskarżenia przez powoda. Co się tyczy zakwestionowania daty, od której Sąd Wojewódzki zasądził odsetki, to w przekonaniu Sądu Apelacyjnego strona pozwana nie może zwalczać stanowiska Sądu Wojewódzkiego powołując się na przepis art. 363 § 2 k.c.

W kasacji opartej na pierwszej z jej podstaw (art. 393¹ pkt 1 k.p.c.) strona pozwana wniosła "o zmianę zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Wojewódzkiego "... i oddalenie powództwa co do odsetek od kwoty 18.000 zł za okres do dnia wyrokowania ...". Skarżąca zarzuciła, że zasądzenie odsetek nastąpiło z naruszeniem art. 481 § 1 i art. 445 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powód uległ wypadkowi komunikacyjnemu w dniu 7 stycznia 1995 r. Zgłoszenia szkody powód dokonał pismem z dnia 16 stycznia 1995 r. Pierwsze świadczenie w kwocie 2.170,35 zł na rzecz powoda pozwany ubezpieczyciel spełnił w dniu 29 października 1996 r. Z powództwem o zapłatę kwoty 30.000 zł poszkodowany wystąpił w dniu 6 grudnia 1996 r.

Ze wskazanych okoliczności stanu faktycznego wynika, iż pozwany ubezpieczyciel powziął wiedzę o wypadku i poszkodowanym z wielomiesięcznym wyprzedzeniem w stosunku do daty wniesienia powództwa, a tym samym i daty doręczenia mu odpisu pozwu. Tymczasem, stosownie do treści art. 817 § 1 k.c., jeżeli nie umówiono się inaczej, zakład ubezpieczeń obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie dni trzydziestu, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Spełnienie świadczenia w późniejszym terminie może być usprawiedliwione z powołaniem się na przeszkody, o których mowa w art. 817 § 2 - niemożliwość wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia.

Żadna z tych przeszkód w rozpoznawanej sprawie nie może być brana pod uwagę. Przyczyny wypadku od początku były oczywiste. Także rozmiar doznanych przez powoda obrażeń manifestował się od początku jednoznacznie. Bez trudu zatem w terminie przeznaczonym na likwidację szkody pozwany ubezpieczyciel był w stanie ustalić wysokość należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia, stosując przy tym właściwą miarę i wykorzystując profesjonalne doświadczenia w działalności ubezpieczeniowej. Znamienne jest zresztą, że skarżąca nie kwestionowała wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.

W orzecznictwie za utrwalony uznać należy pogląd, że zakład ubezpieczeń odpowiadający za sprawcę wypadku komunikacyjnego z tytułu odpowiedzialności cywilnej dopuszcza się zwłoki, jeżeli nie spełnia świadczenia na rzecz poszkodowanego w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku (por. uchwała SN z dnia 9 czerwca 1995 r., III CZP 69/95, OSNC 1995/10/144). Jeżeli zatem nie budzi wątpliwości, że spełnienie świadczenia w wysokości odpowiadającej zasądzonemu było realnie możliwe nie tylko przed doręczeniem pozwu, ale i przed wniesieniem pozwu, to podniesione w kasacji zarzuty muszą być uznane za chybione.

Na zasadzie art. 393¹² k.p.c. należało zatem orzec jak w sentencji.