Wyszukiwarka:
Wczytuję
Rzecznik Ubezpieczonych,
Al. Jerozolimskie 44,
00-024 Warszawa, NIP: 525–15–66–173
tel. 22 333 73 26, tel. 22 333 73 27 faks 22 333 73 29
00-024 Warszawa, NIP: 525–15–66–173
tel. 22 333 73 26, tel. 22 333 73 27 faks 22 333 73 29
Rzecznik Ubezpieczonych
> Art. 481 k.c. - odsetki > Wyrok z dnia 29 maja 2000 r. Sąd Najwyższy III CKN 823/1998
Wyrok z dnia 29 maja 2000 r. Sąd Najwyższy III CKN 823/1998
Skoro odszkodowanie wyliczone zostało według cen z daty jego ustalenia, tj. praktycznie wyrokowania (art. 455 i 363 § 2 k.c.), to odsetki należą się dopiero od tej daty, a nie od daty wcześniejszej, np. doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, albowiem przyznana kwota odszkodowania uwzględnia zmianę cen w okresie od zaistnienia szkody do daty ustalania odszkodowania, a odsetki spełniają funkcję waloryzacyjną.
Sąd Wojewódzki wyrokiem z 21.XI.1997 r., zasądził od pozwanego - jako ubezpieczyciela OC - na rzecz powoda kwotę 44.696,85 zł z ustawowymi odsetkami od 24.X.1997 r. z tytułu reszty odszkodowania za zniszczony samochód "Pontiak" w wypadku 19.XI.1992 r., zawinionym przez kierowcę samochodu ciężarowego "Żuk", oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu.
Apelacje obu stron oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem z 29.IV.1998 r., I ACa 125/98.
Powód w kasacji, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię:
a) art. 361 § 2 k.c. "przez przyjęcie, że wysokość zasądzonego wyrokiem odszkodowania wyczerpuje straty, jakie powód poniósł na skutek wypadku",
b) art. 455 k.c. i art. 363 § 2 k.c. "poprzez orzeczenie o odsetkach płatnych od 24.X.1997 r., a nie od daty wniesienia pozwu",
wniósł "o uchylenie w całości wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu", ewentualnie "o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie powództwa także co do zaskarżonej kasacją, a wcześniej apelacją kwoty, z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu" (wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczona została w kasacji na kwotę 33.283,15 zł).
Pozwany wniósł o oddalenie kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ocenę zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego dokonuje Sąd Najwyższy na podstawie stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżone orzeczenie, jeżeli brak zarzutów z art. 3931 pkt 2 k.p.c., lub gdy okazały się one nieusprawiedliwione (por. wyroki SN z 7.III.1997 r., II CKN 18/97, OSNC 1997, z. 8, poz. 112 i z 26.III.1997 r., II CKN 60/97, OSNC 1997, z. 9, poz. 128). Powód zarzucił jedynie naruszenie prawa materialnego. Wiążące dla oceny tego zarzutu są zatem ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
W zaskarżonym wyroku przyjęte zostało, że wartość rynkowa przedmiotowego samochodu na dzień ustalania odszkodowania (data wyrokowania przez Sąd I instancji) wynosi 60.200 zł. Od tej wartości Sąd odliczył: kwotę zapłaconą już powodowi (2.750 zł zwaloryzowane na 6.346 zł) oraz wartość tzw. pozostałości zniszczonego samochodu (9.157 zł), co ostatecznie dało kwotę zasądzoną na rzecz powoda (44.696,85 zł). Podnoszone w uzasadnieniu kasacji zastrzeżenia co do sposobu wyliczenia wartości rynkowej samochodu nie mogą być rozważane przez Sąd Najwyższy, albowiem nie stanowią uzasadnienia do zarzutu naruszenia prawa materialnego, a kasacja nie wskazuje podstawy w postaci naruszenia prawa procesowego.
Sąd Apelacyjny przyjął trafnie, że skoro odszkodowanie wyliczone zostało według cen z daty jego ustalenia, tj. praktycznie wyrokowania (art. 455 i 363 § 2 k.c.), to odsetki należą się dopiero od tej daty, a nie od daty wcześniejszej, np. doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, albowiem przyznana kwota odszkodowania uwzględnia zmianę cen w okresie od zaistnienia szkody do daty ustalania odszkodowania, a odsetki spełniają funkcję waloryzacyjną. Pogląd taki przyjęty jest w judykaturze, na którą zresztą powołał się częściowo Sąd Apelacyjny (zob. np. uzasadnienie uchwały SN z 19.III.1998 r., III CZP 72/97, OSNC 1998/8/133; wyrok SN z 23.I.1998 r., II CKU 129/97, Prok. i Pr. 1998/7-8/31; wyrok SN z 16.IX.1993 r. I PRN 70/93, OSNC 1994/5/113; uchwała SN z 8.VII.1993 r., III CZP 80/93, OSP 1994/3/50). Pogląd taki podziela Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę.
Skoro podstawy kasacji okazały się nieusprawiedliwione, a brak jest nieważności postępowania uwzględnianej z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39312 k.p.c.).
Apelacje obu stron oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem z 29.IV.1998 r., I ACa 125/98.
Powód w kasacji, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię:
a) art. 361 § 2 k.c. "przez przyjęcie, że wysokość zasądzonego wyrokiem odszkodowania wyczerpuje straty, jakie powód poniósł na skutek wypadku",
b) art. 455 k.c. i art. 363 § 2 k.c. "poprzez orzeczenie o odsetkach płatnych od 24.X.1997 r., a nie od daty wniesienia pozwu",
wniósł "o uchylenie w całości wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu", ewentualnie "o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie powództwa także co do zaskarżonej kasacją, a wcześniej apelacją kwoty, z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu" (wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczona została w kasacji na kwotę 33.283,15 zł).
Pozwany wniósł o oddalenie kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ocenę zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego dokonuje Sąd Najwyższy na podstawie stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżone orzeczenie, jeżeli brak zarzutów z art. 3931 pkt 2 k.p.c., lub gdy okazały się one nieusprawiedliwione (por. wyroki SN z 7.III.1997 r., II CKN 18/97, OSNC 1997, z. 8, poz. 112 i z 26.III.1997 r., II CKN 60/97, OSNC 1997, z. 9, poz. 128). Powód zarzucił jedynie naruszenie prawa materialnego. Wiążące dla oceny tego zarzutu są zatem ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
W zaskarżonym wyroku przyjęte zostało, że wartość rynkowa przedmiotowego samochodu na dzień ustalania odszkodowania (data wyrokowania przez Sąd I instancji) wynosi 60.200 zł. Od tej wartości Sąd odliczył: kwotę zapłaconą już powodowi (2.750 zł zwaloryzowane na 6.346 zł) oraz wartość tzw. pozostałości zniszczonego samochodu (9.157 zł), co ostatecznie dało kwotę zasądzoną na rzecz powoda (44.696,85 zł). Podnoszone w uzasadnieniu kasacji zastrzeżenia co do sposobu wyliczenia wartości rynkowej samochodu nie mogą być rozważane przez Sąd Najwyższy, albowiem nie stanowią uzasadnienia do zarzutu naruszenia prawa materialnego, a kasacja nie wskazuje podstawy w postaci naruszenia prawa procesowego.
Sąd Apelacyjny przyjął trafnie, że skoro odszkodowanie wyliczone zostało według cen z daty jego ustalenia, tj. praktycznie wyrokowania (art. 455 i 363 § 2 k.c.), to odsetki należą się dopiero od tej daty, a nie od daty wcześniejszej, np. doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, albowiem przyznana kwota odszkodowania uwzględnia zmianę cen w okresie od zaistnienia szkody do daty ustalania odszkodowania, a odsetki spełniają funkcję waloryzacyjną. Pogląd taki przyjęty jest w judykaturze, na którą zresztą powołał się częściowo Sąd Apelacyjny (zob. np. uzasadnienie uchwały SN z 19.III.1998 r., III CZP 72/97, OSNC 1998/8/133; wyrok SN z 23.I.1998 r., II CKU 129/97, Prok. i Pr. 1998/7-8/31; wyrok SN z 16.IX.1993 r. I PRN 70/93, OSNC 1994/5/113; uchwała SN z 8.VII.1993 r., III CZP 80/93, OSP 1994/3/50). Pogląd taki podziela Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę.
Skoro podstawy kasacji okazały się nieusprawiedliwione, a brak jest nieważności postępowania uwzględnianej z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39312 k.p.c.).