Rzecznik Ubezpieczonych
> Art. 805 k.c. - pojęcie umowy ubezpieczenia > Wyrok z dnia 14 marca 1996 r. sąd apelacyjny w Łodzi I ACr 62/96 OSA 1997/1/4, OSAŁ 1996/2/24
Wyrok z dnia 14 marca 1996 r. sąd apelacyjny w Łodzi I ACr 62/96 OSA 1997/1/4, OSAŁ 1996/2/24
Na tle przepisów Kodeksu cywilnego, zawarcie umowy ubezpieczenia (art. 805 § 1 ) następuje w chwili złożenia przez ubezpieczającego oferty i jej przyjęcia poprzez zakład ubezpieczeń. Dla skuteczności zawarcia takiej umowy nie jest wymagana żadna forma kwalifikowana. Dokumenty wymienione w art. 809 § 1 k.c. stanowią jedynie dowody (potwierdzenie) - zawarcia umowy - podlegające ocenie zgodnie z zasadami z art. 74 i art. 75 k.c.
Andrzej S. i Marian J. - wspólnicy spółki cywilnej "Anmar" w B. w pozwie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń "Hestja", Oddział w Ł. wnosili o zapłatę kwoty 12.000 zł z odsetkami - tytułem odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku kradzieży ubezpieczonego mienia, dokonanej przez nieznanych sprawców w nocy z dnia 16 na 17 lipca 1993 r. Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa twierdząc, iż powodowie nie zawarli skutecznie umowy ubezpieczenia przed datą kradzieży.
Sąd Wojewódzki w Łodzi, uwzględniając powództwo w całości z dnia 22 listopada 1995 r., zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 12.000 zł z odsetkami i kosztami procesu.
Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach:
Andrzej S. skontaktował się w dniu 15 lipca 1993 r. z agentem ubezpieczeniowym pozwanego zakładu w celu zawarcia umowy ubezpieczenia mienia spółki "Anmar" od kradzieży z włamaniem. Po otrzymaniu wniosku ubezpieczeniowego umówił się z agentem ubezpieczeniowym, że tego samego dnia złoży niezbędny wykaz mienia i odbierze polisę ubezpieczeniową. Zgodnie z ustaleniami, powód w tymże dniu 15 lipca 1993 r., w godzinach popołudniowych, złożył wymagane dokumenty. Agent wyliczył składkę ubezpieczeniową na kwotę około 500 zł, pobrał tę kwotę od powoda, wydając stosowne pokwitowanie wraz z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. Wobec braku polis ubezpieczeniowych powód oraz agent umówili się, że odbiór polisy nastąpi w najbliższy poniedziałek, tj. w dniu 19 lipca 1993 r. i wtedy nastąpi także dokładne rozliczenie pobranej na składkę kwoty 500 zł.
W czasie tej rozmowy, agent kontaktował się telefonicznie z innym pracownikiem strony pozwanej. Po tej rozmowie zapewnił powoda, że umowa ubezpieczenia działa od momentu przyjęcia wniosku ubezpieczeniowego i składki w kwocie 500 zł.
W nocy z dnia 16 na 17 lipca 1993 r. nieznani sprawcy dokonali włamania do pomieszczeń biurowych powodowej spółki, skąd skradali rzeczy wartości 12.000 zł. W dniu 19 lipca 1993 r. (poniedziałek) agent ubezpieczeniowy, zgodnie z ustaleniami, odebrał w siedzibie strony pozwanej druki polis. Polisę dla powoda wystawił z datą 15 lipca 1993 r., określając w niej, iż umowa zawarta została na okres od dnia 16 lipca 1993 r. - do dnia 15 lipca 1994 r., a wysokość składki wynosi 4.324.000 st. zł. Tego dnia, w godzinach popołudniowych, powód odebrał od żony agenta polisę wraz z resztą pieniędzy ze składki, informując o zaistniałej kradzieży. W dniu 20 lipca 1993 r., agent ubezpieczeniowy przekazał przedmiotową polisę stronie pozwanej i wpłacił składkę do kasy. Powód w dniu 22 lipca 1993 r. telefonicznie powiadomił stronę pozwaną o szkodzie, a stosowne pismo na tę okoliczność złożył w dniu 27 lipca 1993 r. W dniu 12 sierpnia 1993 r. strona pozwana odmówiła powodowi wypłaty odszkodowania twierdząc, że umowa ubezpieczenia została zawarta po dokonaniu kradzieży. Biorąc za podstawę do rozważań powyższe ustalenia, Sąd Wojewódzki uznał, iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia w dniu 15 lipca 1993 r., kiedy to pośrednik działający w imieniu strony pozwanej przyjął od powoda wniosek ubezpieczeniowy oraz składkę.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, okoliczność, iż w dniu 15 lipca 1993 r. nie została wręczona powodowi polisa ubezpieczeniowa, nie ma znaczenia dla oceny skutków prawnych działań i oświadczeń złożonych przez strony w dniu 15 lipca 1993 r. Polisa ubezpieczeniowa jest bowiem tylko dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy ubezpieczenia. W świetle uregulowania zawartego w § 15 ust. 1 o.w.u., zgodnie z którym odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się od dnia następnego po zawarciu umowy - należało na podstawie art. 805 § 1 k.c. zasądzić dochodzoną pozwem kwotę 12.000 zł, stanowiącą odszkodowanie za szkodę powstałą w mieniu powodów.
W rewizji od powyższego wyroku, strona pozwana powołując się na podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 1 i pkt 4 k.p.c., wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, bądź uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego, Sąd Wojewódzki sprzecznie z zebranym w sprawie materiałem ustalił, iż do skutecznego zawarcia umowy ubezpieczenia doszło już w dniu 15 lipca 1993 r. i w konsekwencji bezpodstawnie przyjął, iż strona pozwana ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w nocy z dnia 16 na 17 lipca 1993 r.
W konsekwencji tych sprzecznych ustaleń, Sąd Wojewódzki - w ocenie skarżącego - naruszył przepisy art. 70 § 1 k.c., art. 809 § 1 k.c., art. 810 k.c., art. 814 k.c., art. 806 § 1 i § 2 k.c., art. 6 ust. 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej w związku z § 13 ust. 1 o.w.u.
Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Rewizja, aczkolwiek zawierająca wiele zasługujących na uwagę analiz prawnych, nie mogła być uwzględniona z braku uzasadnionych podstaw. Wbrew zarzutom rewizyjnym, Sąd Wojewódzki dokonał ustaleń nie pozostających w sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału. Zgodnie z tym materiałem ustalił, iż w dniu 15 lipca 1993 r. pomiędzy stronami niniejszego procesu doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia. Powyższe ustalenie strona pozwana kwestionuje podnosząc, iż do zawarcia umowy nie mogło dojść w dniu 15 lipca 1993 r. na drodze ustnych oświadczeń woli wyrażonych przez powoda i agenta ubezpieczeniowego. Twierdzenie takie nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Na tle przepisów Kodeksu cywilnego przyjąć bowiem należy, iż zawarcie umowy ubezpieczenia następuje poprzez złożenie przez ubezpieczającego oferty (wniosku) i jej przyjęcie przez zakład ubezpieczeń. Wprawdzie z powołanego przez stronę pozwaną przepisu art. 809 § 1 k.c. wynika, że umowa ubezpieczenia powinna być stwierdzona przez zakład ubezpieczeń dokumentami przykładowo wymienionymi w tym przepisie, to jednak uznać należy, iż dokumenty takie stanowią tylko potwierdzenie zawarcia umowy przez zakład ubezpieczeń. Jednym z takich dokumentów najczęściej jest polisa ubezpieczeniowa.
W nauce prawa powszechnie przyjmuje się, iż polisy ubezpieczeniowej nie należy utożsamiać z umową ubezpieczeniową. Polisa jest tylko - jak zaznaczono wyżej - dokumentem potwierdzającym zawarcie samej umowy ubezpieczenia. Wystawienie i istnienie polisy nie stanowi zatem przesłanki ważności umowy ubezpieczenia (por.: J. Szpunar. Ubezpieczenia gospodarcze. Poznań 1972, s. 109, Ubezpieczenia gospodarcze w gospodarce rynkowej pod red. A. Wąsiewicza, Bydgoszcz 1994 r., s. 63). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż przyjęcie oferty (wniosku ubezpieczeniowego) przez przedstawiciela pozwanego zakładu, nastąpiło w dniu 15 lipca 1993 r. Sąd Wojewódzki dokonując takiego ustalenia powołał się na konkretne dowody, które ocenił bez przekroczenia granic wyznaczonych zasadą wyrażoną w art. 233 § 1 k.c. Wbrew zatem zarzutom skarżącego przyjąć należało, iż do zawarcia ważnej umowy ubezpieczenia nie jest wymagana forma pisemna. Powołany przez skarżącego przepis art. 809 § 1 k.c. nie uzasadnia - jak wykazano wyżej - wniosku o istnienie obowiązku zawierania umowy ubezpieczenia w formie pisemnej. Wymienione w tym przepisie dokumenty stanowią tylko dowody zawarcia umowy, które należy oceniać zgodnie z zasadami z art. 74 i 75 kc. Trafnie zatem Sąd Wojewódzki zaznaczył, iż forma pisemna umowy ubezpieczenia nie została nigdzie zastrzeżona ad solemnitatem. Wbrew więc temu co twierdzi skarżący, nie stanowi ona przesłanki ważności tej umowy. Zgodne oświadczenie woli złożone ustnie w dniu 15 lipca 1993 r. przez powoda oraz przedstawiciela strony pozwanej doprowadziły do skutecznego zawarcia umowy ubezpieczenia.
Gramatyczna i celowościowa wykładnia przepisów art. 809 § 1 i 2 k.c. oraz § 13 o.w.u., do których skarżący się odwołuje, potwierdza te ustalenia i tezy Sądu Wojewódzkiego.
Przepis § 13 o.w.u. stanowi:
"Hestja potwierdza zawarcie umowy ubezpieczenia dokumentem ubezpieczenia (polisą)..." Wbrew zatem twierdzeniom rewidującego, w polisie ubezpieczeniowej nie jest zawarte oświadczenie woli o przyjęciu oferty - ubezpieczonego, lecz zawarte jest oświadczenie potwierdzające zawarcie umowy. Celem z kolei art. 809 § 2 k.c. jest usunięcie wątpliwości co do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia przez wprowadzenie domniemania. Ma ono znaczenie, gdy strony nie ustaliły zgodnie momentu zawarcia umowy ubezpieczenia, który może poprzedzać doręczenie dokumentu (tak - Kodeks cywilny z Komentarzem, pod red. J. Winiarza, Wyd. II, tom II, Wyd. Prawnicze, Warszawa, 1989, s. 727).
W rozpoznawanej sprawie, moment zawarcia umowy został zgodnie ustalony na dzień 15 lipca 1993 roku. Nie było zatem potrzeby odwoływania się do domniemania wprowadzonego w powołanym art. 809 § 2 k.c.
Rozważania powyższe prowadzą do przyjęcia tezy ogólniejszej o treści następującej:
1. Na tle przepisów Kodeksu cywilnego, zawarcie umowy ubezpieczenia (art. 805 § 1) następuje w chwili złożenia przez ubezpieczającego oferty i jej przyjęcia przez zakład ubezpieczeń. Dla skuteczności zawarcia takiej umowy nie jest wymagana żadna forma kwalifikowana. Dokumenty wymienione w art. 809 § 1 k.c. stanowią jedynie dowody (potwierdzenie) - zawarcia umowy - podlegające ocenie zgodnie z zasadami z art. 74 i art. 75 k.c.
2. Domniemanie z art. 809 § 2 k.c. podnoszące się do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia ma natomiast znaczenie tylko wtedy, gdy strony nie ustaliły zgodnie momentu zawarcia umowy. Moment ten może poprzedzać doręczenie dokumentu ubezpieczenia.
Innym zagadnieniem, którym zajął się zarówno Sąd Wojewódzki jak i strona pozwana w rewizji jest kwestia, w którym momencie nastąpiło zapłacenie przez powoda składki ubezpieczeniowej. Zagadnienie to jest istotne dla wyjaśnienia, czy powstała odpowiedzialność gwarancyjna zakładu ubezpieczeń. Samo bowiem zawarcie umowy ubezpieczenia nie powoduje jeszcze powstania tejże odpowiedzialności.
Sąd Wojewódzki dokonując w tym zakresie ustaleń, oparł się na dowodach zaofiarowanych przez strony i zgodnie z tymi dowodami ustalił, iż nastąpiło to w dniu 15 lipca 1993 r. gdy powód przekazał agentowi ubezpieczeniowemu kwotę przewyższającą nawet wysokość wyliczonej składki. Materiał zebrany w sprawie nie dostarcza dowodów do przyjęcia w tym zakresie innych ustaleń od tych, które poczynił Sąd Wojewódzki. Ustalenie to, jako mające istotne znaczenie w świetle treści art. 814 k.c. oraz § 15 ust. 1 o.w.u., uzasadniało przyjęcie odpowiedzialności strony pozwanej za szkodę, która wyrządzona została w dniu 16 lipca 1993 r.
Skoro więc Sąd Wojewódzki dokonał ustaleń zgodnych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i zastosował właściwe do tychże ustaleń prawo materialne, rewizję strony pozwanej jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 387 k.c.
Sąd Wojewódzki w Łodzi, uwzględniając powództwo w całości z dnia 22 listopada 1995 r., zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 12.000 zł z odsetkami i kosztami procesu.
Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach:
Andrzej S. skontaktował się w dniu 15 lipca 1993 r. z agentem ubezpieczeniowym pozwanego zakładu w celu zawarcia umowy ubezpieczenia mienia spółki "Anmar" od kradzieży z włamaniem. Po otrzymaniu wniosku ubezpieczeniowego umówił się z agentem ubezpieczeniowym, że tego samego dnia złoży niezbędny wykaz mienia i odbierze polisę ubezpieczeniową. Zgodnie z ustaleniami, powód w tymże dniu 15 lipca 1993 r., w godzinach popołudniowych, złożył wymagane dokumenty. Agent wyliczył składkę ubezpieczeniową na kwotę około 500 zł, pobrał tę kwotę od powoda, wydając stosowne pokwitowanie wraz z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. Wobec braku polis ubezpieczeniowych powód oraz agent umówili się, że odbiór polisy nastąpi w najbliższy poniedziałek, tj. w dniu 19 lipca 1993 r. i wtedy nastąpi także dokładne rozliczenie pobranej na składkę kwoty 500 zł.
W czasie tej rozmowy, agent kontaktował się telefonicznie z innym pracownikiem strony pozwanej. Po tej rozmowie zapewnił powoda, że umowa ubezpieczenia działa od momentu przyjęcia wniosku ubezpieczeniowego i składki w kwocie 500 zł.
W nocy z dnia 16 na 17 lipca 1993 r. nieznani sprawcy dokonali włamania do pomieszczeń biurowych powodowej spółki, skąd skradali rzeczy wartości 12.000 zł. W dniu 19 lipca 1993 r. (poniedziałek) agent ubezpieczeniowy, zgodnie z ustaleniami, odebrał w siedzibie strony pozwanej druki polis. Polisę dla powoda wystawił z datą 15 lipca 1993 r., określając w niej, iż umowa zawarta została na okres od dnia 16 lipca 1993 r. - do dnia 15 lipca 1994 r., a wysokość składki wynosi 4.324.000 st. zł. Tego dnia, w godzinach popołudniowych, powód odebrał od żony agenta polisę wraz z resztą pieniędzy ze składki, informując o zaistniałej kradzieży. W dniu 20 lipca 1993 r., agent ubezpieczeniowy przekazał przedmiotową polisę stronie pozwanej i wpłacił składkę do kasy. Powód w dniu 22 lipca 1993 r. telefonicznie powiadomił stronę pozwaną o szkodzie, a stosowne pismo na tę okoliczność złożył w dniu 27 lipca 1993 r. W dniu 12 sierpnia 1993 r. strona pozwana odmówiła powodowi wypłaty odszkodowania twierdząc, że umowa ubezpieczenia została zawarta po dokonaniu kradzieży. Biorąc za podstawę do rozważań powyższe ustalenia, Sąd Wojewódzki uznał, iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia w dniu 15 lipca 1993 r., kiedy to pośrednik działający w imieniu strony pozwanej przyjął od powoda wniosek ubezpieczeniowy oraz składkę.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, okoliczność, iż w dniu 15 lipca 1993 r. nie została wręczona powodowi polisa ubezpieczeniowa, nie ma znaczenia dla oceny skutków prawnych działań i oświadczeń złożonych przez strony w dniu 15 lipca 1993 r. Polisa ubezpieczeniowa jest bowiem tylko dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy ubezpieczenia. W świetle uregulowania zawartego w § 15 ust. 1 o.w.u., zgodnie z którym odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się od dnia następnego po zawarciu umowy - należało na podstawie art. 805 § 1 k.c. zasądzić dochodzoną pozwem kwotę 12.000 zł, stanowiącą odszkodowanie za szkodę powstałą w mieniu powodów.
W rewizji od powyższego wyroku, strona pozwana powołując się na podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 1 i pkt 4 k.p.c., wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, bądź uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego, Sąd Wojewódzki sprzecznie z zebranym w sprawie materiałem ustalił, iż do skutecznego zawarcia umowy ubezpieczenia doszło już w dniu 15 lipca 1993 r. i w konsekwencji bezpodstawnie przyjął, iż strona pozwana ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w nocy z dnia 16 na 17 lipca 1993 r.
W konsekwencji tych sprzecznych ustaleń, Sąd Wojewódzki - w ocenie skarżącego - naruszył przepisy art. 70 § 1 k.c., art. 809 § 1 k.c., art. 810 k.c., art. 814 k.c., art. 806 § 1 i § 2 k.c., art. 6 ust. 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej w związku z § 13 ust. 1 o.w.u.
Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Rewizja, aczkolwiek zawierająca wiele zasługujących na uwagę analiz prawnych, nie mogła być uwzględniona z braku uzasadnionych podstaw. Wbrew zarzutom rewizyjnym, Sąd Wojewódzki dokonał ustaleń nie pozostających w sprzeczności z treścią zebranego w sprawie materiału. Zgodnie z tym materiałem ustalił, iż w dniu 15 lipca 1993 r. pomiędzy stronami niniejszego procesu doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia. Powyższe ustalenie strona pozwana kwestionuje podnosząc, iż do zawarcia umowy nie mogło dojść w dniu 15 lipca 1993 r. na drodze ustnych oświadczeń woli wyrażonych przez powoda i agenta ubezpieczeniowego. Twierdzenie takie nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Na tle przepisów Kodeksu cywilnego przyjąć bowiem należy, iż zawarcie umowy ubezpieczenia następuje poprzez złożenie przez ubezpieczającego oferty (wniosku) i jej przyjęcie przez zakład ubezpieczeń. Wprawdzie z powołanego przez stronę pozwaną przepisu art. 809 § 1 k.c. wynika, że umowa ubezpieczenia powinna być stwierdzona przez zakład ubezpieczeń dokumentami przykładowo wymienionymi w tym przepisie, to jednak uznać należy, iż dokumenty takie stanowią tylko potwierdzenie zawarcia umowy przez zakład ubezpieczeń. Jednym z takich dokumentów najczęściej jest polisa ubezpieczeniowa.
W nauce prawa powszechnie przyjmuje się, iż polisy ubezpieczeniowej nie należy utożsamiać z umową ubezpieczeniową. Polisa jest tylko - jak zaznaczono wyżej - dokumentem potwierdzającym zawarcie samej umowy ubezpieczenia. Wystawienie i istnienie polisy nie stanowi zatem przesłanki ważności umowy ubezpieczenia (por.: J. Szpunar. Ubezpieczenia gospodarcze. Poznań 1972, s. 109, Ubezpieczenia gospodarcze w gospodarce rynkowej pod red. A. Wąsiewicza, Bydgoszcz 1994 r., s. 63). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż przyjęcie oferty (wniosku ubezpieczeniowego) przez przedstawiciela pozwanego zakładu, nastąpiło w dniu 15 lipca 1993 r. Sąd Wojewódzki dokonując takiego ustalenia powołał się na konkretne dowody, które ocenił bez przekroczenia granic wyznaczonych zasadą wyrażoną w art. 233 § 1 k.c. Wbrew zatem zarzutom skarżącego przyjąć należało, iż do zawarcia ważnej umowy ubezpieczenia nie jest wymagana forma pisemna. Powołany przez skarżącego przepis art. 809 § 1 k.c. nie uzasadnia - jak wykazano wyżej - wniosku o istnienie obowiązku zawierania umowy ubezpieczenia w formie pisemnej. Wymienione w tym przepisie dokumenty stanowią tylko dowody zawarcia umowy, które należy oceniać zgodnie z zasadami z art. 74 i 75 kc. Trafnie zatem Sąd Wojewódzki zaznaczył, iż forma pisemna umowy ubezpieczenia nie została nigdzie zastrzeżona ad solemnitatem. Wbrew więc temu co twierdzi skarżący, nie stanowi ona przesłanki ważności tej umowy. Zgodne oświadczenie woli złożone ustnie w dniu 15 lipca 1993 r. przez powoda oraz przedstawiciela strony pozwanej doprowadziły do skutecznego zawarcia umowy ubezpieczenia.
Gramatyczna i celowościowa wykładnia przepisów art. 809 § 1 i 2 k.c. oraz § 13 o.w.u., do których skarżący się odwołuje, potwierdza te ustalenia i tezy Sądu Wojewódzkiego.
Przepis § 13 o.w.u. stanowi:
"Hestja potwierdza zawarcie umowy ubezpieczenia dokumentem ubezpieczenia (polisą)..." Wbrew zatem twierdzeniom rewidującego, w polisie ubezpieczeniowej nie jest zawarte oświadczenie woli o przyjęciu oferty - ubezpieczonego, lecz zawarte jest oświadczenie potwierdzające zawarcie umowy. Celem z kolei art. 809 § 2 k.c. jest usunięcie wątpliwości co do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia przez wprowadzenie domniemania. Ma ono znaczenie, gdy strony nie ustaliły zgodnie momentu zawarcia umowy ubezpieczenia, który może poprzedzać doręczenie dokumentu (tak - Kodeks cywilny z Komentarzem, pod red. J. Winiarza, Wyd. II, tom II, Wyd. Prawnicze, Warszawa, 1989, s. 727).
W rozpoznawanej sprawie, moment zawarcia umowy został zgodnie ustalony na dzień 15 lipca 1993 roku. Nie było zatem potrzeby odwoływania się do domniemania wprowadzonego w powołanym art. 809 § 2 k.c.
Rozważania powyższe prowadzą do przyjęcia tezy ogólniejszej o treści następującej:
1. Na tle przepisów Kodeksu cywilnego, zawarcie umowy ubezpieczenia (art. 805 § 1) następuje w chwili złożenia przez ubezpieczającego oferty i jej przyjęcia przez zakład ubezpieczeń. Dla skuteczności zawarcia takiej umowy nie jest wymagana żadna forma kwalifikowana. Dokumenty wymienione w art. 809 § 1 k.c. stanowią jedynie dowody (potwierdzenie) - zawarcia umowy - podlegające ocenie zgodnie z zasadami z art. 74 i art. 75 k.c.
2. Domniemanie z art. 809 § 2 k.c. podnoszące się do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia ma natomiast znaczenie tylko wtedy, gdy strony nie ustaliły zgodnie momentu zawarcia umowy. Moment ten może poprzedzać doręczenie dokumentu ubezpieczenia.
Innym zagadnieniem, którym zajął się zarówno Sąd Wojewódzki jak i strona pozwana w rewizji jest kwestia, w którym momencie nastąpiło zapłacenie przez powoda składki ubezpieczeniowej. Zagadnienie to jest istotne dla wyjaśnienia, czy powstała odpowiedzialność gwarancyjna zakładu ubezpieczeń. Samo bowiem zawarcie umowy ubezpieczenia nie powoduje jeszcze powstania tejże odpowiedzialności.
Sąd Wojewódzki dokonując w tym zakresie ustaleń, oparł się na dowodach zaofiarowanych przez strony i zgodnie z tymi dowodami ustalił, iż nastąpiło to w dniu 15 lipca 1993 r. gdy powód przekazał agentowi ubezpieczeniowemu kwotę przewyższającą nawet wysokość wyliczonej składki. Materiał zebrany w sprawie nie dostarcza dowodów do przyjęcia w tym zakresie innych ustaleń od tych, które poczynił Sąd Wojewódzki. Ustalenie to, jako mające istotne znaczenie w świetle treści art. 814 k.c. oraz § 15 ust. 1 o.w.u., uzasadniało przyjęcie odpowiedzialności strony pozwanej za szkodę, która wyrządzona została w dniu 16 lipca 1993 r.
Skoro więc Sąd Wojewódzki dokonał ustaleń zgodnych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i zastosował właściwe do tychże ustaleń prawo materialne, rewizję strony pozwanej jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 387 k.c.
Informacje prasowe z rynku
08.01.2009 - Ubezpieczenia majątkowe
O wysokości zadośćuczynienia od sprawcy wypadku decyduje sąd
czytaj więcej
08.01.2009 - Ubezpieczenia na życie
Gorsze prognozy dla rynku polis życiowych
czytaj więcej
08.01.2009 - Zabezpieczenie emerytalne
Przeciętnie na koncie w OFE 14 tys. zł
czytaj więcej
