Ogólne warunki ustalane przez Zakład Ubezpieczeń określają w sposób jednolity istotne postanowienia dla wszystkich umów w zakresie danego rodzaju ubezpieczenia i stanowią część składową umowy ubezpieczenia. Nie mają natomiast mocy powszechnie obowiązującej, jaka cechuje przepisy prawne zawarte w aktach normatywnych. Moc wiążąca ogólnych warunków opiera się na woli stron zawierających umowę.

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 1998 r. na rozprawie sprawy z powództwa Wojciecha M. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "W.(...)" SA - Oddział w Z. G. o zapłatę, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 1997 r. sygn. akt (...) postanowił odrzucić kasację.

Powód Wojciech M. wnosił o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji "W.(...)" SA - Oddział w Z. G. kwoty 39.100 złotych z odsetkami od dnia 8 września 1993 r., tytułem odszkodowania z umowy auto-casco, w związku z kradzieżą samochodu.

Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 5 czerwca 1996 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.007,80 zł z odsetkami od dnia 21 stycznia 1994 r. oraz 6.418,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Oddalił powództwo w pozostałej części.

Od wyroku Sądu Wojewódzkiego obie strony wniosły rewizje. Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 kwietnia 1997 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 27.760 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 8 września 1993 r., zobowiązując powoda do przeniesienia własności na pozwanego i wydania mu samochodu osobowego marki BMW 530 i oddalił powództwo w pozostałym zakresie, rewizję powoda w pozostałej części, a rewizję pozwanego w całości oraz orzekł o kosztach procesu.

W kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego pozwany zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności § 15, 16, 17 i 21 ogólnych warunków ubezpieczenia pojazdów lądowych auto-casco (AC) z 1992 r., mających odpowiednie zastosowanie do umowy ubezpieczenia, łączącej strony (art. 393¹ pkt 1 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 393³ k.p.c. kasacja powinna, między innymi, zawierać przytoczenie jej podstaw. Zgodnie z art. 393¹ k.p.c., podstawą kasacji może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazanie podstaw kasacyjnych nie może być utożsamiane z samym tylko odwołaniem się do brzmienia art. 393¹ k.p.c. Skarga kasacyjna powinna konkretnie precyzować, które przepisy prawa zostały - zdaniem skarżącego - naruszone. Dotyczy to także naruszenia prawa materialnego. Prawo należy bowiem rozumieć w sensie normatywnym. Normy prawa stanowionego wyrażone są w przepisach aktów normatywnych, będących źródłem tego prawa. Nie są prawem reguły ukształtowane przez strony stosunku cywilnoprawnego, jakkolwiek naruszenie tych reguł przez jedną ze stron powoduje zazwyczaj naruszenie prawa materialnego.

W niniejszej sprawie pozwany, wskazując naruszenie prawa materialnego jako podstawę kasacyjną, przytoczył wyłącznie przepisy wydanych przez siebie ogólnych warunków. Ogólne warunki ustalane przez Zakład Ubezpieczeń określają w sposób jednolity istotne postanowienia dla wszystkich umów w zakresie danego rodzaju ubezpieczenia i stanowią część składową umowy ubezpieczenia. Nie mają natomiast mocy powszechnie obowiązującej, jaka cechuje przepisy prawne zawarte w aktach normatywnych. Moc wiążąca ogólnych warunków opiera się na woli stron zawierających umowę. Zarzut pozwanego co do naruszenia przepisów wydanych przez niego ogólnych warunków sprowadza się w istocie do zarzutu naruszenia przepisów umowy wiążącej strony. A zatem powołanie w kasacji tylko przepisów ogólnych warunków ubezpieczenia, które miały zostać naruszone, bez wskazania naruszenia konkretnego przepisu obowiązującego prawa, nie jest przytoczeniem podstawy kasacyjnej.

Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Sądu Najwyższego (np. orzeczenia: z dnia 11 lutego 1997 r. II CKN 65/97, OSNC 1997, z. 6-7, poz. 93; z dnia 25 marca 1997 r. II CKN 60/97, OSP 1997, z. 12, poz. 230; z dnia 7 kwietnia 1997 r. III CKN 29/97, OSNC 1997, z. 6-7, poz. 96), brak określenia podstawy kasacyjnej stanowi wadę, która uniemożliwia traktowanie pisma jako skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 393³ k.p.c. i wyklucza jej uzupełnienie, czyniąc taką kasację niedopuszczalną.

Z powyższych względów i na podstawie art. 393⁵ k.p.c. kasację należało odrzucić.