Wyłączenia ochrony ubezpieczeniowej są to przypadki zdarzeń za które zakład ubezpieczeń na podstawie umowy ubezpieczenia (ogólnych warunków ubezpieczenia) nie odpowiada. W ubezpieczeniach majątkowych katalog wyłączeń ochrony ubezpieczeniowej jest określony przez zakłady ubezpieczeń podobnie, tym nie mniej można spotkać istotne różnice, które możemy uchwycić tylko poprzez dokładną analizę treści umowy – wzorca umownego jakim są ogólne warunki ubezpieczenia. Katalog wyłączeń zróżnicowany jest również w zależności od wariantu ubezpieczenia, który wybieramy.

Analizując stosowane przez ubezpieczycieli wyłączenia odpowiedzialności w zakresie ubezpieczeń mieszkań i domów, należy mieć świadomość, że ubezpieczenia te standardowo nie obejmują szkód powstałych (przy czym zakres wyłączeń może mieć katalog szerszy albo węższy, w zależności od ogólnych warunków ubezpieczenia występujących u danego ubezpieczyciela) z tytułu wymienionych w umowie zdarzeń będących następstwem:

•   umyślnego działania lub w przypadku rażącego niedbalstwa ubezpieczonego oraz osób z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym;
•   prac górniczych tzn. tąpnięcia, osunięcie itp., których przyczyn pozostają w związku z pracami górniczymi;
•   działania energii jądrowej, wojny, trzęsienia ziemi, zamieszek, aktu  terroryzmu;
•   naturalnego zużycia lub starzenia się ubezpieczonego mienia w związku z jego normalnym użytkowaniem lub eksploatacją, np. długotrwałe i systematyczne zawilgocenie;
•   obowiązku zapłaty kar sądowych lub administracyjnych oraz kar umownych;  
•   czynności wynikających z wykonywania zawodu lub prowadzenia  działalności gospodarczej;
•   przepięć elektrycznych tzn. gwałtownych zmian poziomu napięcia w instalacji elektrycznej;
•   uszkodzenia, zniszczenia lub utraty przedmiotów przyjętych przez ubezpieczającego do używania przechowania lub naprawy;
•   przemarzania ścian i przenikania wód gruntowych;
•   pleśni i zagrzybienia;

Wyłączenia mogą również dotyczyć rodzaju mienia, wówczas ubezpieczyciel nie odpowiada za szkody w:
•    przedmiotach zabytkowych, dziełach sztuki, kolekcjach;
•    papierach wartościowych, kartach płatniczych, kredytowych, debetowych;
•    powstałe w przedmiotach ze srebra, złota i platyny, biżuterii, w dziełach sztuki, pieniądzach i innych środkach płatniczych
•    dokumentach, rękopisach, danych zawartych na nośnikach, informacji,
•    programach komputerowych;
•    mieniu nieokreślonym we wniosku ubezpieczeniowym;
•    budynkach w trakcie, w związku z budową, rozbudową lub przebudową,
•    mieniu ruchomym pozostawionym na balkonach, tarasach.

Katalog powyżej sygnalizowanych wyłączeń wskazuje najczęściej spotykane ograniczenie ochrony ubezpieczeniowej. Wyłączenia te nie mają charakteru absolutnego i często, w zależności od konkretnej umowy lub jej wariantu, katalog ten jest odpowiednio modyfikowany, dlatego też zawarcie umowy powinna poprzedzić dokładna analiza postanowień umownych zapisanych w ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Odpowiedź na pytanie przygotował st. specjalista w BRU Cezary Orłowski