Wyszukiwarka:
Wyszukiwarka:
W tym miejscu należy odwołać się do treści art. 3581§3 k.c., który stanowi, że w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociaż były ustalone w orzeczeniu lub w umowie. Analiza treści normatywnej przywołanego przepisu wskazuje, że podstawową przesłanką, od której spełnienia zależy w ogóle możliwość wystąpienia z żądaniem dokonania waloryzacji sądowej jest istotna zmiana siły nabywczej tworząca swoisty ,,stan waloryzacyjności” (uchwała Sądu Najwyższego z 21 października 1994r., sygn. akt III CZP, opublikowany w OSNC 1995r., Nr 2, poz. 37). Jako ratio legis art. 358 1 § 3 kc zarówno w doktrynie (T. Wiśniewski, Komentarz do art. 3581 kc [w:] Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga trzecia, Tom 1, pod red. G. Bieńka, Warszawa 2002, s. 46), jak i w orzecznictwie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2001 r., sygn. akt II CKN 446/99, opublikowany w LEX nr 52343) wskazuje się, że przepis ten jako wyjątek od zasady nominalizmu, zmierza do przystosowania zobowiązania do zmieniających się warunków. Zmiana ta musi odpowiadać jednak kryterium istotności, to znaczy, że rozwiązanie pozwalające na uwzględnienie wpływu zmiany okoliczności na zobowiązania obejmuje okres radykalnych przemian i wstrząsów, wywierających wpływ także na sferę życia gospodarczego w sposób wykraczający poza ramy stosunków cywilnoprawnych. Na tle powyższych spostrzeżeń istotne jest również poczynienie jeszcze jednej uwagi, a mianowicie ustalenie od jakiego momentu należy rozpatrywać zmianę istotnej siły nabywczej pieniądza. Precyzuje to również art. 358 1 § 3 k.c., który zawiera sformułowanie, że zmiana ta musi nastąpić po powstaniu zobowiązania.
Niedopuszczalne jest w świetle art. 3581 § 3 k.c. uznanie społecznogospodarczego celu umowy i rodzaju zobowiązania za podstawowe kryterium waloryzacji.
Powołując się na art. 358 § 3 kc Sąd uznał, że w okresie 1982 - 1996 nastąpił istotny, nie poddający się prognozom ekonomicznym spadek siły nabywczej pieniądza, który w równym stopniu dotknął obie strony. Wzgląd na sytuację ubezpieczonego uzasadnia waloryzację świadczeń. Powód jest bowiem schorowanym, starszym nieporadnym człowiekiem, nie dysponuje środkami wystarczającymi na utrzymanie na godziwym poziomie, a demonstrowane przez niego rozgoryczenie ma źródło także w sposobie wykonania umowy przez pozwanego. Cel umowy nie został osiągnięty, a waloryzacja świadczenia, w ocenie Sądu leży także w interesie pozwanego.