Odszkodowanie przysługujące na podstawie umowy ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą w związku z ruchem tego pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług, obejmuje kwotę podatku od towarów i usług (VAT) w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 150/2006, OSNC 2007/10 poz. 144). Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2004 r. Nr 54 poz. 535 ze zm.), podatnikami podatku od towarów i usług są m.in. osoby prawne jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej" "oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, a działalność gospodarcza w rozumieniu tej ustawy zdefiniowana została w art. 15 ust. 2. Podatnikom określonym w tym przepisie przysługuje uprawnienie (z pewnymi ograniczeniami) do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeżeli towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1).

W tej sytuacji  stwierdzić należy, że w zakresie kosztorysowej metody ustalania wysokości szkody komunikacyjnej nie ma usprawiedliwionych podstaw do odstępowania -  także po wejściu w życie art. 17a ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. nrl24, poz.1151 ze zm.) - od utrwalonego w judykaturze  Sądu Najwyższego stanowiska, że odszkodowanie za szkodę poniesioną przez  podatnika podatku od towarów i usług na skutek zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy (samochodu) nie obejmuje podatku od towarów i usług mieszczącego się w cenie nabycia rzeczy lub usług w zakresie, w jakim poszkodowany mógłby obniżyć należny od niego podatek o kwotę podatku naliczonego przy nabywaniu rzeczy tab usług (por. uchwała Sądu Najżywszego z dnia 22 kwietnia 1997r., III CZP 14/97, OSNC 1997r, nr 8, poz. 103). Mając na uwadze powyższe wywody Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale (7) z dnia 17 maja 2007r. III CZP 150/06, OSNC 2007/10/144 - zgodnie z którym, odszkodowanie usługujące na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza  pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą w związku z ruchem tego pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług, obejmuje kwotę podatku od towarów i usług (VAT) w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatki od niego należnego o kwotę podatku naliczonego.

Motocykl zgodnie z przepisem art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) jest pojazdem samochodowym,  jednak nie do­tyczy go przepis art. 86 ust. 3 ustawy z dnia 11 mar­ca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) normujący kwestie odliczenia podatku naliczonego przy zakupie samochodów oso­bowych oraz pojazdów samochodowych przeznaczo­nych do przewozu ładunków.

Obecnie powszechnie stosowaną praktyką w stosunkach konsumenckich jest podawanie ceny towaru lub usługi w wysokości obejmującej podatek VAT, w związku z powszechnym obowiązkiem ponoszenia (zapłaty) kosztów podatku VAT przez konsumentów. W ocenie zatem Sądu bardziej prawdopodobne jest, że kalkulacja naprawy na jaką powoływał się powód, a która nie była kwestionowana przez pozwanego  obejmuje wartość podatku VAT tym bardziej, że w załączonej do niej analizie kosztów naprawy  „wartość pojazdu" i „wartość szkody całkowitej" podana jest w wysokości brutto, a następnie w karcie kontrolnej wartość rynkowa pojazdu jest podana w tej samej kwocie jak w analizie kosztów naprawy. Skoro zatem kwota 8.300,00 zł w karcie kontrolnej szkody jest podana w kwocie brutto, to również wartość naprawy pojazdu została tam podana w takiej wysokości (brutto). Okoliczności przeciwnej powód w niniejszym procesie nie wykazał.

Zdaniem Sądu za zasadne należy uznać roszczenie powoda w części dotyczącej doliczenia do wypłaconego odszkodowania tj. kwoty 7286,22 DM podatku Vat za usługi związane z naprawą samochodu jaki powód musi zapłacić, a  który w Niemczech wynosi 16%. Jest to element ceny jaką powód jest zobowiązany zapłacić za usunięcie szkód powstałych w jego samochodzie. Stanowi to kwotę 1165,80 DM. Za zaliczaniem do wysokości należnego odszkodowania podatku Vat. Związanego za świadczenie usługi naprawy samochodu wypowiedział się w swoich przeczeniach Sąd Najwyższy.

Odszkodowanie za szkodę poniesioną w wyniku uszkodzenia pojazdu mechanicznego,  należącego do poszkodowanego nie będącego podatnikiem podatku VAT, ustalone według cen części zamiennych i usług koniecznych do wykonania naprawy pojazdu, obejmuje mieszczący się w tych cenach podatek VAT.

Należy stwierdzić, że w zakresie tzw. kosztorysowej  metody ustalania wysokości szkody komunikacyjnej, nie ma podstaw do odstępowania - także po wejściu w życie art. 17a ustawy o działalności ubezpieczeniowej - od utrwalonego już w judykaturze  Sądu Najwyższego stanowiska, zgodnie z którym odszkodowanie za szkodę poniesioną przez podatnika podatku VAT na skutek zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy (samochodu) nie obejmuje podatku VAT mieszczącego się w cenie nabycia rzeczy lub usługi w zakresie, w jakim poszkodowany mógłby obniżyć należny od niego podatek o kwotę podatku naliczonego przy nabywaniu rzeczy lub usługi.

Dlatego w sytuacji, gdy poszkodowany nie może obniżyć podatku (VAT) od niego należnego o kwotę podatku naliczonego, odszkodowanie ustalane wg metody kosztorysowej (taka miała miejsce w niniejszym przypadku) obejmuje kwotę podatku od towarów i usług (VAT).

Pozwany nie podnosił, aby odszkodowanie miało być wypłacone w kwocie netto (bez podatku VAT), zatem należało przyjąć, że odszkodowanie obejmuje także ten podatek. Należy zaznaczyć, że skoro wysokość odszkodowania winna być ustalana według cen części zamiennych i usług koniecznych do wykonania naprawy a cena towaru lub usługi opodatkowanej podatkiem VAT obejmuje kwotę, którą nabywca ma obowiązek zapłacić sprzedawcy za towar lub usługę wraz z kwotą należnego podatku VAT, to miernikiem szkody ustalanej według cen kosztów naprawy jest cena naprawy pojazdu obejmująca cenę części zamiennych i usług wraz z podatkiem VAT.

Niewątpliwie przepis art. 17a ustawy o działalności ubezpieczeniowej skierowany jest do zakładu ubezpieczeń i polepsza sytuację poszkodowanego o tyle, że jeżeli przedstawi faktury za naprawę uszkodzonego pojazdu, to zakład ubezpieczeń, zgodnie z powołanym przepisem, ma obowiązek wypłacić odszkodowanie uwzględniające również podatek. Jednakże nie oznacza to, że brak faktur pozbawia poszkodowanego możliwości otrzymania odszkodowania, które w pełni pokryje jego szkodę. Zasada pełnego odszkodowania wyrażona w przepisie art. 361 k.c. nie uległa zmianie po wprowadzeniu art. 17a ustawy o działalności ubezpieczeniowej, a żaden przepis prawa nie uzależnia możliwości uzyskania odszkodowania od uprzedniej naprawy wyrządzonej szkody. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26.2.1982 r. o cenach (tekst jedn. Dz. U. z 1988 r., Nr 27, poz. 195, ze zm.) cena towaru lub usługi opodatkowanej podatkiem VAT obejmuje wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą nabywca obowiązany jest zapłacić sprzedawcy za towar lub usługę wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług, zatem podatek VAT jest elementem cenotwórczym, który poszkodowany musi zapłacić, płacąc za naprawę samochodu. Bezspornie powódka nie ma możliwości uzyskania zwrotu podatku VAT po dokonanej naprawie pojazdu, więc należne jej odszkodowanie powinno być obliczone przy jego uwzględnieniu.

Kwestionowanie zasadności ujęcia przez poszkodowanego podatku VAT przy ustalaniu wysokości szkody wymagałaby wykazania przez pozwanego, że zachodzi wypadek (np. prowadzenie przez powoda działalności gospodarczej, umożliwiające odliczenie zapłaconego podatku VAT), który uzasadniałby pominięcie przy ustalaniu odszkodowania tego podatku. Pozwany żadnych dowodów zmierzających do ustalenia tej okoliczności nie wskazywał.

W orzecznictwie i w doktrynie ugruntował się pogląd, że „odszkodowanie za szkodę poniesioną w wyniku uszkodzenia pojazdu mechanicznego, należącego do poszkodowanego nie będącego podatnikiem podatku VAT, ustalone według cen części zamiennych i usług koniecznych do wykonania naprawy obejmuje mieszczący się w tych cenach podatek VAT" (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 22.04.1997r., III CZP 14/97, OSNC 1997/8/103). Pogląd ten został przy tym zaakceptowany przez polskiego ustawodawcę, gdyż do ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. nr 124, poz.1151 ze zm.), ustawą nowelizacyjną z dnia 8 lipca 2005r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 143, poz.1204) wprowadził art.l7a: w przypadku okazania zakładowi ubezpieczeń przez podmiot, któremu przysługuje odszkodowanie, niebędący płatnikiem podatku od towarów i usług, faktury (faktur) za naprawę szkody komunikacyjnej, zakład ubezpieczeń jest zobowiązany uwzględnić w odszkodowaniu podatek od towarów i usług.

Przyjęcie  metody kosztorysowej  oznacza, że zakład ubezpieczeń powinien zapłacić poszkodowanemu kwotę odpowiadającą cenie naprawy samochodu a zatem z uwzględnieniem podatku. Oczywiste jest bowiem, że cena części zamiennych i usług obejmuje podatek od towarów i usług. Wniosek ten jest oczywisty i wynika wprost z przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach ( Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm. ), która w art. 3 ust. 1 pkt stanowi, że w cenie uwzględnia się podatek VAT. Powyższy pogląd stanowi communis opinio w judykaturze i doktrynie prawa cywilnego zaś obrona odmiennej koncepcji jest nie do pomyślenia w świetle obowiązujących przepisów.

Brak jest podstaw do przyjęcia jako zasadnych zarzutów apelacji co do bezzasadnego przyjęcia przez Sąd Rejonowy, iż powód nie wykazał ponad kwotę 5.000 zł możliwości odliczenia podatku VAT. Cytowany przez apelującego art. 3 ustawy o podatku od towarów i usług w ocenie Sądu Okręgowego nie stanowi domniemania prawnego określającego możliwość tylko częściowego odliczenia należnego podatku VAT. Cytowany art. ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje jedynie na okoliczności, od których to spełnienia zależy zakres dopuszczalnego odliczenia podatku VAT.

Skoro poszkodowany obniżył należny podatek o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu rzeczy to odszkodowanie za poniesioną szkodę na skutek zniszczenia rzeczy nie może objąć podatku VAT.