Wyszukiwarka:
Wyszukiwarka:
Korzystne dla powoda jest również stanowisko Sądu Rejonowego wyrażone w przedmiocie części samochodowych, których cena winna zostać przyjęta dla ustalenia wysokości odszkodowania w sprawie. Sąd Rejonowy w tym zakresie oparł się w całości na pisemnej i ustnej opinii uzupełniającej wydanej przez biegłego sądowego, która wyrażała przekonanie szkody powstałej w pojeździe powoda winno nastąpić przy zastosowaniu nowych części oryginalnych. Stąd też w celu ustalenia kosztów naprawy tego pojazdu biegły sądowy, a za nim Sąd I instancji, przyjął ceny nowych i oryginalnych części samochodowych. Ustalenie powyższych kosztów nastąpiło zatem w sposób najbardziej korzystny dla powoda. Ponadto nie można tracić z pola uwagi okoliczności, iż ceny części oryginalnych zastosowanych w pojeździe powoda w celu jego naprawy, odpowiadają cenom wskazanym w przedłożonej przez powoda fakturze VAT z 07.12.2007r. wystawionej przez podmiot przeprowadzający naprawę. Tym samym ustalone w oparciu o powyższe ceny odszkodowanie powoda odpowiada kosztom naprawy rzeczywiście przez niego poniesionym, co tym bardziej wzmacnia przekonanie Sądu Odwoławczego, iż zaskarżony wyrok w przeważającym zakresie jest dla powoda korzystny.
Części te jednak muszą odpowiadać jakością częściom oryginalnym, gdyż tylko w tym przypadku możliwe jest odzyskanie stanu technicznego, zdolności użytkowej i wyglądu estetycznego, jaki pojazd posiadał przed wypadkiem. Treść art. 363 k.c., powyższe wyroki Sądu Najwyższego, a także opinia biegłego Mirosława B. pozwalają na stwierdzenie, że prezentowane przez pozwanego stanowisko jest nieuzasadnione. Uwzględnione przez niego w kalkulacji zamienniki opatrzone symbolem P i Z są gorszej jakości i nie gwarantują przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego. Z opinii biegłego wynika, że wyłącznie użycie części oryginalnych i jednej części sprzedawanej poza siecią fabryczną o symbolu jakości Q pozwoli na przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego.
Sąd podzielił pogląd strony powodowej, wg którego zgodnie z zasadą pełnego odszkodowania, strona powodowa ma prawo do tego, by samochód został naprawiony przy użyciu nowych, oryginalnych części zamiennych.
W ocenie Sądu wysokość odszkodowania w niniejszej sprawie powinna odpowiadać kosztowi naprawy wykonanej przy użyciu nowych oryginalnych części zamiennych z logo producenta pojazdu. W toku postępowania nie ujawniono bowiem żadnych okoliczności, świadczących o tym, że zamontowane w samochodzie części i podzespoły podlegające wymianie były niefabryczne (nieoryginalne) lub też uszkodzone wcześniej, tj. przed zdarzeniem w dniu 30 sierpnia 2008r. Należy zauważyć, że zakład ubezpieczeń poprzez dokonanie oględzin pojazdu przed dokonaniem wypłaty odszkodowania dysponuje możliwością ustalenia, jakie części zostały uszkodzone, a więc czy były to części oryginalne, czy też ich zamienniki, a także czy części te były wcześniej naprawiane. Jeżeli w razie sporu zakład ubezpieczeń zgłasza zastrzeżenie w powyższym zakresie, to powinien taką okoliczność udowodnić, gdyż to on w takim wypadku wyciąga skutki prawne ( art. 6 k.c. ).
Nie ulega wątpliwości, iż w wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego, osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomiczne uzasadnione wydatki, poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej. Do wydatków tych należy zaliczyć w zasadzie także koszt nowych części i innych materiałów, których użycie było niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy. Odmienny pogląd prowadzi bowiem do niemożliwego do przyjęcia wniosku, że w sytuacji gdy uszkodzona została rzecz już częściowo używana, to ciężar jej przywrócenia do stanu poprzedniego spoczywa częściowo na poszkodowanym. Do takiego obciążenia poszkodowanego skutkami zawinionego działania sprawcy szkody lub innej osoby odpowiedzialnej cywilnie za tę szkodę nie ma uzasadnionej podstawy prawnej. Przywrócenie bowiem rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. Jeżeli do osiągnięcia tego celu konieczne jest użycie nowych elementów i materiałów, to poniesione na to wydatki wchodzą w skład kosztu naprawienia szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego, a w konsekwencji wydatki te w ostatecznym wyniku obciążają osobę odpowiedzialną za szkodę (vide wyrok SN z 20 października 1972 r.,II CR 425/72, OSNC 1973/6/111).
Reasumując, zdaniem Sądu, obniżenie należnego powodowi odszkodowania wysokość odszkodowania z uwzględnieniem hipotetycznej wartości używanych części zamiennych, jakie mogłyby być użyte przy naprawie przedmiotowego samochodu, nie było zasadne. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak było podstaw, aby po kolizji obligować powoda do naprawienia samochodu poprzez zastosowanie części zamiennych używanych, albowiem nie zapewniałoby to pełnej restytucji szkody.
Po pierwsze zauważyć należy, iż samochód jest rzeczą złożoną w stopniu znacznym. Dlatego też wmontowanie do niego w toku naprawy (a nie podnoszenia jego standardu np. ,,tuningowania") kilku czy kilkunastu nowych i oryginalnych elementów nie zawsze będzie powodować radykalny wzrost jego wartości, kwalifikujący się jako przesłankę wzbogacenia się jego właściciela. Po drugie i co istotniejsze, realizacja stanowiska pozwanego w istocie prowadziłaby do pogorszenia bezpieczeństwa poruszania się pojazdu, do którego wmontowano odpowiednio zużyte części zamienne, a także do wzrostu liczby kradzieży samochodów w celu zbywania ich części zamiennych, tj. do zjawisk, których prewencja winna szczególnie przyświecać towarzystwu ubezpieczeniowemu. Znamienne jest przede wszystkim to, iż elementy wymienione w samochodzie powoda mają przeznaczenie wyłącznie użytkowe i w żaden sposób nie zwiększają komfortu w eksploatacji przedmiotowego samochodu.
Ubezpieczyciel, jako strona umowy ubezpieczenia zawartej ze sprawcą szkody, nie ma żadnych podstaw do narzucania poszkodowanemu jakichkolwiek obowiązków w zakresie dotyczącym sposobu naprawy samochodu. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich orzeczeniach wypowiadał się przeciwko nakładaniu na poszkodowanego, który nabywa części samochodowe potrzebne do naprawy uszkodzonego pojazdu - obowiązku poszukiwania firmy sprzedającej je najtaniej. Odmienny pogląd byłby możliwy do zaakceptowania tylko gdyby chodziło o sytuację, w której poszkodowany obeznany dobrze z rynkiem części zamiennych kupował je, wiedząc o tym, że w innym miejscu może zakupić taką samą pełnowartościową część po cenie niższej (vide: wyrok SN z dnia 25 kwietnia 2002 roku, I CKN 1466/99, Monitor Prawniczy z 2003/1/32, także wyrok SN z dnia 5 listopada 1980 roku, III CRN 223/80, OSNC 1981/10/186). Tym bardziej więc ubezpieczyciel nie jest uprawniony do weryfikowania cen części zamiennych tylko na tej podstawie, że poszkodowany nie przedłożył dowodów zakupu pochodzących od np. autoryzowanego przedstawiciela danej marki. Zauważyć nadto należy, iż poszkodowany wybrał sposób naprawienia szkody poprzez naprawę pojazdu, a więc jego przywrócenie do stanu sprzed kolizji drogowej z dnia 19 listopada 2007 roku. Pojazd powoda był pojazdem dwuletnim, a więc stosunkowo nowym wyposażonym w fabrycznie w nowe i oryginalne części zamienne. Poszkodowany ma więc na podstawie art. 363 k.c. prawo do pełnej restytucji i zamontowania w miejsce części uszkodzonych, nowych oryginalnych części zamiennych.
Kwota wypłacana uprawnionemu powinna umożliwić wyremontowanie samochodu, z zastrzeżeniem, że chodzi tu wyłącznie o wzięcie pod uwagę kosztów celowych, ekonomicznie uzasadnionych. Przytoczone ekonomicznie uzasadnione wydatki obejmują w przypadku samochodu używanego koszty nowych i oryginalnych części, koszt wykonania naprawy zgodnie z technologią i w autoryzowanym zakładzie blacharsko-lakierniczym.
W wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego, osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu "wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki. W ocenie Sądu i w oparciu o obowiązujące orzecznictwo, jeżeli do naprawienia uszkodzonej rzeczy niezbędna jest wymiana elementów lub części, to należy przyjąć, że pełne odszkodowanie obejmuje koszt „nowych" części i innych materiałów potrzebnych do wykonania naprawy, oraz koszt robocizny.
Przytoczone ekonomicznie uzasadnione wydatki obejmują w przypadku samochodu używanego koszty nowych i oryginalnych części, koszt wykonania naprawy zgodnie z technologią i w autoryzowanym zakładzie blacharsko-lakierniczym.
Sąd nie podziela stanowiska pozwanego, by poszkodowany miał obowiązek do naprawy samochodu używać tzw. zamienników. Powód może w ramach likwidacji szkody domagać się, by jego pojazd został przywrócony do stanu poprzedniego, przy użyciu oryginalnych części do jego naprawy. O ile zatem wartość naprawy, to jest, wg opinii biegłego, przywrócenia stanu poprzedniego, nie przekracza wartości pojazdu sprzed wypadku, odszkodowanie powinno zawierać całość kosztów naprawy.
Tylko części oryginalne dają gwarancję należytej jakości i prawidłowego współdziałania z pozostałymi podzespołami samochodu powoda. Zważyć również należy, że nie można na poszkodowanego przenosić ryzyka zastosowania części pochodzących od innych producentów (tzw. zamienników). Przyrost wartości rzeczy (samochodu) w związku z jego naprawą nie będzie w tej sytuacji prowadził do obciążenia poszkodowanego obowiązkiem zwrotu nadwyżki wartości.
W przypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego osoba odpowiedzialna za szkodę (w tym wypadku pozwany) obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki zbędne do przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej. Wydatki te obejmują w niniejszym przypadku koszt części nowych oferowanych przez producenta samochodu (tzw. części oryginalnych). Tylko takie części dają gwarancję należytej jakości i prawidłowego współdziałania z pozostałymi podzespołami samochodu powoda. Zważyć również należy, że nie można na poszkodowanego przenosić ryzyka zastosowania części pochodzących od innych producentów (tzw. zamienników).
Poszkodowany ma prawo- skoro naprawienie szkody ma polegać jak w tym przypadku na przywróceniu stanu poprzedniego - do wykonania naprawy w oparciu o części oryginalne.
Powódka ma prawo do odszkodowania w wysokości, która pozwoliłaby jej na naprawę pojazdu przy użyciu oryginalnych części. Nie bez znaczenia jest i to, że wartość pojazdu zależy nie tylko od jego marki, wyposażenia i okresu eksploatacji, ale i sposobu utrzymania, a dokonywanie napraw przy użyciu nowych oryginalnych części zamiennych postrzegane jest powszechnie jako lepsze dbanie o stan auta, niż jego naprawianie przy użyciu części używanych bądź nie mających autoryzacji producenta. Naprawa samochodu przy użyciu nowych oryginalnych części zamiennych jest droższa, jednak oczekiwanie pozwanego, że powódka naprawi swój samochód w sposób możliwie najtańszy jest sprzeczne z regułą wyrażoną przepisie art. 361 k.c.
Poszkodowany dysponował samochodem składającym się z części oryginalnych - takie samochody co do zasady znajdują się w obrocie handlowym. Nikt w tej sprawie nie wykazał, że przed kolizją określone części w samochodzie poszkodowanego nie były oryginalne. Tym samym należy uznać, że uprawnienie do przywrócenia stanu sprzed wyrządzenia szkody zawiera w sobie możliwość żądania zastąpienia części oryginalnych -oryginalnymi a nieoryginalnych - nieoryginalnymi. Gdyby jednak nawet przyjąć pogląd o dopuszczalności zastępowania części oryginalnych częściami nieoryginalnymi to materiały sprawy nie pozwalają na ustalenie, że nieoryginalne części, które miałyby zostać zamontowane byłyby co najmniej takiej samej jakości jak części oryginalne. Przeciwnie -materiały sprawy wskazują na niemożliwość poczynienia takiego ustalenia. Niezależnie od powyższego zdaniem sądu prawo do naprawienia szkody oznacza uprawnienie do zastąpienia uszkodzonych części takimi samymi częściami a nie częściami naśladującymi takie części.
Skoro naprawa pojazdu wykonana przez powódkę nie podniosła wartości pojazdu i nie spowodowała, że pojazd ma wyższą wartość, aniżeli przez dniem zaistnienia szkody, a przy tym wymiana elementu uszkodzonego zamiast jego naprawy na nowy powoduje podwyższenie wartości pokolizyjnego pojazdu w porównaniu do wartości, jaką zyskałby on w przypadku naprawienia uszkodzonego elementu, to należy stwierdzić, że właśnie wymiana elementu uszkodzonego na nowy przybliża powódkę do przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego i bardziej rekompensuje jej poniesioną szkodę.
Nie można przyjmować do szacowania szkody części najtańszych, bowiem są one najniższej jakości, a wnioski takie wynikają z zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Należy też zauważyć, iż żaden przepis prawa nie nakłada na poszkodowanego obowiązku wstawiania części zamiennych najtańszych.
W świetle art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Tylko wtedy, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo gdy pociąga za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Wysokość sumy pieniężnej, gdy poszkodowany wybrał taki sposób naprawienia szkody winna być tak ustalona, aby rekompensowała naprawienie całej szkody poniesionej przez poszkodowanego. Ponadto, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.06.2001 r. (V CKN 266/00, opubl. w OSP 2002/3/40), w przypadku szkody w pojeździe mechanicznym przez „odpowiednią sumę pieniężną wymienioną w art. 363 k.c. należy rozumieć taką, która odpowiada wysokości szkody. Tej zaś odpowiadała taka kwota, jaką poszkodowany musi zapłacić za towary i usługi służące restytucji uszkodzonego pojazdu".