Rzecznik Ubezpieczonych > Orzecznictwo > Art. 436 k.c. - posiadacz pojazdu > Wyłączenie odpowiedzialności posiadacza pojazdu

Wyłączenie odpowiedzialności posiadacza pojazdu

  • wyrok SN z dnia 2005.04.07 II CK 572/04 niepublikowany
    Przepis art. 436 § 1 k.c. określa sytuacje powodujące przerwanie związku przyczynowego mającego początek w ruchu pojazdu. Okolicznościami tymi, określanymi także jako przyczyny z innego łańcucha przyczyn i skutków, są siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego oraz wyłączna wina osoby trzeciej. (…) Wyłączna wina w spowodowaniu szkody, przewidziana w art. 435 § 1 k.c., występuje tylko wtedy, gdy zawinione działanie poszkodowanego było jedyną przyczyną wypadku. W takiej sytuacji ruch pojazdu uważany jest z punktu widzenia przyczynowego za przypadkową okoliczność, niestanowiącą przyczyny szkody. Tylko taki wyłączny związek między tym zawinionym postępowaniem a szkodą zwalnia od odpowiedzialności posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody

  • wyrok SN z dnia 2004.07.16 I CK 44/04 M.Prawn. 2005/16/805
    Samowolne zawładnięcie przez pracownika pojazdem będącym własnością pracodawcy, noszące cechy posiadania zależnego w rozumieniu art. 436 § 1 zdanie drugie k.c. wyłącza odpowiedzialność posiadacza samoistnego (pracodawcy) za szkodę spowodowaną ruchem tego pojazdu (art. 436 § 1 w zw. z art. 435 k.c.).

  • wyrok SN z dnia 2000.07.19 II CKN 1123/98 niepublikowany
    Konstrukcja przepisów art. 435 i 436 par. 1 k.c. polega na przeciwstawieniu źródeł powstania szkody w płaszczyźnie przyczynowości, a nie winy. Dlatego, jeżeli posiadacz pojazdu broni się wykazywaniem, że szkoda nastąpiła wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, nadal przyjmuje się jego odpowiedzialność, gdy udowodnione zostanie, że obok tej przyczyny działała jeszcze inna, zaszła po jego stronie.

  • wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 1999.01.21 I ACa 440/98 OSA 1999/6/27
    Okoliczność, że odpowiedzialność jednego z pozwanych ukształtowana jest na zasadach ryzyka związanego z ruchem przedsiębiorstwa (art. 435 § 1 k.c.), a także wynika z odpowiedzialności na podstawie art. 430 k.c., za zawinione zachowanie podlegającego jego tymczasowemu kierownictwu bezpośredniego sprawcy szkody - kierowcy mechanicznego środka komunikacji, nie wyłącza odpowiedzialności drugiego z pozwanych jako jego samoistnego posiadacza na podstawie art. 436 § 1 k.c., jeśli szkoda pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym także z ruchem środka komunikacji.

  • wyrok SN z dnia 1997.05.21 II UKN 129/97 OSNP 1998/7/218
    Pracodawca nie odpowiada na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 w związku z art. 435 § 1 KC) za szkodę, która powstała wskutek wypadku w drodze z pracy, spowodowaną ruchem mechanicznego środka komunikacji prowadzonego przez pracownika i stanowiącego jego własność.

  • wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 1995.10.26 I ACr 241/95 OSA 1996/7-8/35
    Przyjęcie przez sąd, że kierowca samochodu przyczynił się do zaistnienia wypadku komunikacyjnego, zawinionego bezpośrednio przez kierowcę innego pojazdu mechanicznego, który nie został zidentyfikowany, wyłącza możliwość zasądzenia świadczenia na rzecz poszkodowanego od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

  • wyrok SN z dnia 1973.07.11 I PZ 180/73 OSNC 1974/3/57
    Kierowcy pojazdu mechanicznego (lub jego rodzinie), który wskutek swego stanu nietrzeźwości, spowodowanego spożyciem alkoholu, uległ wypadkowi i doznał szkody, nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze przeciwko innym osobom z tego tytułu, że wspólnie z nim spożywały alkohol bądź nie przeciwdziałały jego spożywaniu przez poszkodowanego. Takie bowiem zachowanie się tych osób, jakkolwiek naganne, nie zwalnia kierowcy od przestrzegania przez niego podstawowego obowiązku, jakim jest wymaganie trzeźwości, i nie stanowi źródła jego roszczeń odszkodowawczych dochodzonych w związku ze szkodą, wywołaną wyłącznie uchybieniem przez niego temu obowiązkowi.

  • wyrok SN z dnia 1970.02.04 II CR 527/69 OSNC 1970/11/202
    1. Zachowała swą moc pod rządem art. 436 § 1 k.c. zasada prawna uchwalona przez Całą Izbę Cywilną Sądu Najwyższego w sprawie I CO 20/60 (OSN 1961, poz. 61) a przewidująca, że użycie przez kierowcę dla celów własnych samochodu powierzonego mu jako pracownikowi nie zwalnia właściciela samochodu od odpowiedzialności przewidzianej w art. 153 § 1 k.z.

    2. Art. 440 k.c. zezwala na ograniczenie obowiązku naprawienia szkody w stosunkach między osobami fizycznymi. Przepis ten nie zezwala natomiast na całkowite zwolnienie sprawcy szkody od obowiązku jej naprawienia.

  • wyrok SN z dnia 1969.03.07 II PR 576/68 OSNC 1970/4/60
    1. Dla odrzucenia wyłącznej winy poszkodowanego w wypadku samochodowym nie jest konieczne stwierdzenie, że do wypadku doszło z winy kierowcy, gdyż wystarczy stwierdzenie, że jedną z przyczyn wypadku było jakiekolwiek inne zdarzenie, które nie może być przypisane poszkodowanemu ani osobie trzeciej, za którą samoistny posiadacz samochodu nie odpowiada.

    2. Jeżeli wezwanie osoby do udziału w sprawie w charakterze pozwanego nie było zgodne z przepisami art. 194-196 k.p.c., to wyrok wydany w stosunku do takiej osoby podlega uchyleniu, a postępowanie - umorzeniu.

  • wyrok SN z dnia 1967.09.19 I PR 288/67 OSP 1968/9/201
     Przepisy art. 436 § 1 k.c. odnoszą się do przedsiębiorstw, które wprawdzie posługują się samochodami, ale w ramach innej swojej działalności gospodarczej. Najem samochodu wraz z obsługą nie uzasadnia zastosowania art. 436 § 1 zd. 2 k.c. Judykatura wykształcona na tle art. 153 § 2 k.z. zachowała nadal swoją aktualność.

Informacje prasowe z rynku

20.11.2008 - Ubezpieczenia majątkowe

Skarżą ubezpieczycieli

czytaj więcej


20.11.2008 - Ubezpieczenia na życie

Zakończona fuzja Benefii Życie i Royal Polska

czytaj więcej


20.11.2008 - Zabezpieczenie emerytalne

Transferów w OFE coraz więcej

czytaj więcej



Współpraca międzynarodowa Bieżące prace parlamentu