Transformacja systemowa nie przyniosła zasadniczych zmian ilościowych w zakresie udziału Polski w handlu międzynarodowym. W latach 90 - tych rodzimy eksport kształtował się w granicach 0,4% - 0,5% (odsetek w handlu międzynarodowym ogółem), natomiast odsetek importu wahał się w przedziale 0,5% - 0,8%. Obecnie udział naszego kraju w wymianie międzynarodowej jest niższy niż miało to miejsce przed drugą wojną światową. Zatem trzeba przyznać, że postęp naszego kraju w zakresie internacjonalizacji naszej gospodarki jest niewielki. O ile nie zmieniała się znacznie struktura ilościowa eksportu i importu, o tyle znaczne zmiany nastąpiły w strukturze podmiotowej. W strukturze geograficznej obrotów handlu zagranicznego dominują kraje rozwinięte (stanowią 3/4 obrotów zagranicznych), w tym znaczną przewagę mają kraje Unii Europejskiej. Eksport do krajów unijnych systematycznie rośnie z 27,9% w 1989r. do 68,8% w 2002r., jak widać od 1989 roku odsetek wzrósł ponad dwukrotnie. Dostrzegalny jest też wzrost importu z tych krajów: z 30,9% (1989r.) do 61,8% (2002r.). Natomiast odsetek importu z krajów Europy Środkowej i Wschodniej obniżył się ponad dwukrotnie - z 33,5% (1989r.) do 17,0% (2002r.), a w roku 1998 był najniższy i wyniósł 13,4%. Podobna sytuacja ma miejsce w eksporcie, aczkolwiek spadek tej wielkości był nieznacznie mniejszy w porównaniu z importem, wyniósł 18,9% (2002r.) z początkowej wielkości 37,2% (1989r.). Po roku 1989 wyraźnie spada udział krajów rozwijających się w polskim handlu zagranicznym, dzieje się tak zarówno w imporcie jak i eksporcie. Z kolei analizując osiągany w latach 1990 - 2002 poziom eksportu do krajów rozwiniętych, stwierdzić należy, iż ustabilizował się[1].

Począwszy od 1991 roku gwałtownie rósł deficyt bilansu handlowego. W roku 1998 deficyt był najwyższy, od tamtej pory obniża się, lecz bardzo powoli (patrz tabela 1).

 
Tabela 1.Bilans obrotów towarowych Polski w latach 1990 - 2002 według GUS [w mld USD]

Dane za 2002 obejmują obroty zagraniczne w okresie I - XI 2002r.

Źródło: Rocznik statystyczny handlu zagranicznego, GUS - różne lata

Główną przyczyną wzrastającego deficytu jest zbyt wolny przyrost eksportu w stosunku do przyrostu importu. Polski eksport można pobudzić w krótkim okresie usuwając bariery jego rozwoju oraz wprowadzając rozwiązania systemowe, a to z kolei wymaga współpracy w zakresie działań proeksportowych podejmowanych przez rząd, banki, inne instytucje finansowe i przedsiębiorstwa. Jednym z instrumentów, znajdujących się w rękach rządu, a służących wspieraniu eksportu są gwarantowane przez Skarb Państwa ubezpieczenia kontraktów eksportowych[2]. 

Gwarantowane przez Skarb Państwa ubezpieczenia kontraktów eksportowych

Gwarantowanie przez Skarb Państwa ubezpieczeń kontraktów eksportowych jako zabezpieczanie przed ryzykiem transakcji eksportowych, jest obok przeróżnych środków podatkowych, kredytowych i innych, jednym z narzędzi polityki proeksportowej państwa. W ten sposób rząd danego kraju wpływa na rozmiary, kierunki, strukturę czy inne parametry właściwe dla eksportu, a dokonuje tego w celu osiągnięcia przez ten kraj jak najlepszych wyników w eksporcie, co bezpośrednio przekłada się na maksymalizację korzyści tego kraju w wymianie międzynarodowej[3]. Wspomaganie przez rządy państw rodzimego eksportu może zachwiać konkurencyjnością rynku, dlatego Komisja Europejska wydała Komunikaty[4], w których zostały wyraźnie określone dopuszczalne obszary, w zakresie których może ingerować państwo. Całkowicie zabroniono państwu angażować się w transakcje krótkoterminowe (tzn. do 2 lat) do krajów Unii Europejskiej oraz niektórych krajów OECD (Australia, Kanada, Islandia, Japonia, Nowa Zelandia, Norwegia, Szwajcaria, USA) w zakresie ryzyk komercyjnych i niekomercyjnych. Wspomaganie ubezpieczeń eksportowych przez państwo może odbywać się na trzy sposoby: bezpośrednio za pośrednictwem agencji rządowych, w formie spółek prawa prywatnego z większościowym udziałem państwa oraz wspomaganie przez państwo działalności wybranej firmy prywatnej.

W pierwszym przypadku, gdy do asekuracji kontraktów eksportowych rząd danego kraju wyodrębnia strukturę administracyjną w postaci agencji rządowej umowy ubezpieczenia zawierane są bezpośrednio na rachunek Skarbu Państwa, a z tym wiąże się fakt wypłacania odszkodowań z budżetu. Nierzadko instytucje te spełniają również w dopuszczalnych granicach rolę reasekuratora ryzyk podejmowanych przez prywatnych ubezpieczycieli. Taki system funkcjonuje m. in. w następujących krajach: Belgia, Chiny, Dania, Japonia, Kanada, Norwegia, Szwajcaria, Szwecja, USA, Wielka Brytania, Włochy.

Drugą istniejącą możliwością wspomagania eksportu przy pomocy ubezpieczeń jest jak wspomniałam powyżej forma spółki prawa prywatnego z większościowym, często 100 % udziałem państwa. W zakresie prowadzonej działalności ubezpieczeniowej może ona oferować ubezpieczenia eksportu na rachunek Skarbu Państwa oraz prowadzić działalność komercyjną tzn. ubezpieczać ryzyka już na własny rachunek. Takie rozwiązanie znajdują zastosowanie m. in. w następujących państwach: Czechy, Hiszpania, Izrael, Słowenia, Węgry, Polska. System obowiązujący w Polsce zostanie omówiony w dalszej części bieżącej publikacji.

Wreszcie trzecia wymieniona forma ingerencji państwa w system ubezpieczeń eksportowych to wspomaganie przez państwo działalności wybranej prywatnej firmy ubezpieczeniowej, w której nie posiada udziałów. Firma taka obok działalności komercyjnej podejmowanej na własny rachunek, prowadzi ubezpieczenia ryzyk eksportowych wspomagane przez pastwo. Powyższe działania muszą być wyraźnie rozdzielone. Rola państwa sprowadza się tutaj do reasekuracji ryzyk przyjmowanych przez tą firmę ubezpieczeniową oraz gwarantowania środków finansowych na wypłatę świadczeń. Powyższe rozwiązanie ma miejsce w takich krajach jak: Afryka Południowa, Austria, Francja, Holandia, Niemcy, Portugalia[5]. 

KUKE S.A. - gwarant bezpiecznego eksportu

 
W Polsce instytucją wspierającą eksporterów i instytucje finansujące eksport krajowych towarów i usług, przy pomocy ubezpieczeń i gwarancji ubezpieczeniowych jest Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. (zwana dalej KUKE S.A.). "Misją Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych, Spółka Akcyjna jest tworzenie warunków sprzyjających promocji polskiego eksportu na warunkach kredytowych i wzmacnianie pozycji polskich eksporterów oraz ich towarów i usług na rynku międzynarodowym".Działalność KUKE S.A. reguluje Ustawa z 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach kontraktów eksportowych. Instytucja ta jest spółką akcyjną, której akcjonariuszami są następujące podmioty: Minister Finansów (akcje Skarbu Państwa 87,85 %), Narodowy Bank Polski, (9,23 %), Bank Współpracy Europejskiej S.A. (0,752 %), Bank Handlowy w Warszawie S.A. (0,752 %), Bank Rozwoju Eksportu S.A. (0,752 %), Polimex - Cekop S.A. (0,363 %), TUiR Warta S.A. (0,188 %), Metalexport Sp. Z o.o. (0,113%)[6]. KUKE S.A. działając na rachunek Skarbu Państwa ubezpiecza kontrakty eksportowe, a wypłata odszkodowania gdy zajdzie określony w umowie wypadek ubezpieczeniowy jest zapewniona przez środki przekazywane KUKE S.A. przez Skarb Państwa w drodze ustawy budżetowej. Wspomniana ustawa określa na dany rok wysokość limitu, do której mogą być w danym roku ubezpieczane kontrakty eksportowe.

Ubezpieczenie kontraktów eksportowych jest produktem kierowanym do krajowych podmiotów gospodarczych eksportujących krajowe towary i usługi oraz do jednostek, które finansują kontrakty eksportowe[7]. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga termin "krajowe towary i usługi". Warunki, jakie spełnić musi dany produkt czy usługa aby były uznane za krajowe, określa Rozporządzanie Ministra Gospodarki z dnia 6 sierpnia 2001 r. w sprawie maksymalnego procentowego udziału składników pochodzenia zagranicznego w eksportowanym w ramach kontraktu eksportowego produkcie finalnym, umożliwiającego uznanie tego produktu za krajowy (Dz. U. Nr 101/2001 poz. 1097). Zgodnie z powyższym Aktem Prawnym, wartość składników pochodzenia zagranicznego w produkcie krajowym nie może przekraczać 50% wartości transakcji eksportowanego produktu finalnego. Wyjątki stanowią wyroby farmaceutyczne, systemy komputerowe, elektronika i teletechnika oraz usługi budowlane, dla których ustalono udział komponentów zagranicznych na poziomie, odpowiednio: 60%, 80% oraz 90%.

Gospodarkę finansową Korporacja prowadzi w oparciu o wyodrębniony rachunek bankowy. Na rachunku tym gromadzone są następujące środki finansowe: składki płacone przez podmioty ubezpieczające z tytułu ubezpieczenia kontraktów eksportowych, kwoty uzyskane w wyniku działań windykacyjnych i regresowych, odsetki od środków gromadzonych na tym rachunku, środki pieniężne pochodzące ze Skarbu Państwa, odsetki od lokat wolnych środków, środki przekazane przez Ministra Finansów, które posiada on z tytułu umów dwustronnych, zawartych z państwami, które są uczestnikami Polskiego Funduszu Stabilizacyjnego. Z tego rachunku następuje również wypłata odszkodowań i kwot gwarancyjnych.

Idea gwarantowanych ubezpieczeń kontraktów eksportowych polega na tym, że wypłata odszkodowań z tytułu umów ubezpieczenia gwarantowana jest przez Skarb Państwa, a odbywa się poprzez: poręczenie przez Ministra Finansów w imieniu Skarbu Państwa kredytu bankowego zaciąganego przez Korporację oraz udzielanie pożyczek ze środków budżetu państwa. Każdego roku w ustawie budżetowej ustalane są dwa limity. Pierwszy określa maksymalny, dopuszczalny poziom zobowiązań KUKE S.A. z tytułu ubezpieczeń gwarantowanych oraz gwarancji ubezpieczeniowych. Natomiast drugi limit to górna granica przewidywanych na dany rok budżetowy wypłat z budżetu państwa z tytułu pożyczek dla KUKE S.A. oraz poręczeń kredytów, które zaciąga KUKE S.A.

KUKE S.A. w zakresie działalności ubezpieczeniowej dotyczącej kontraktów eksportowych gwarantowanych przez Skarb Państwa wyłączona jest spod nadzoru Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, a podlega nadzorowi Ministra Finansów. Również nie ma tu zastosowania ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej.

Na mocy Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych prezes Rady Ministrów powołuje Komitet Polityki Ubezpieczeń Kredytów i Gwarancji Ubezpieczeniowych, w którego skład wchodzi po jednym przedstawicielu: ministra finansów, ministra gospodarki, ministra Skarbu Państwa, ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz ministra spraw zagranicznych. Kompetencje Komitetu obejmują: ustalanie zasad działania KUKE S.A. w zakresie gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeń ryzyk kontraktów eksportowych, opiniowanie wniosków o ubezpieczenie kontraktów eksportowych, ustalanie zakresu kompetencji odnośnie których Korporacja może samodzielnie decydować, sporządzanie klasyfikacji krajów wg. ryzyka. KUKE S.A. jest zobowiązana wobec Komitetu corocznie przedkładać sprawozdania ze swojej działalności. W skład takiego sprawozdania wchodzą informacje dotyczące stanu zobowiązań Korporacji z tytułu ubezpieczenia kontraktów eksportowych, stopnia wykorzystania w danym roku limitu ustalonego w ustawie budżetowej, określające wielkość przychodów ze składek ubezpieczeniowych, wypłaconych odszkodowań oraz kwoty regresów. Ogólne warunki umów ubezpieczenia oraz taryfę składek za ubezpieczenie zatwierdza minister właściwy do spraw finansów, po uprzednim zasięgnięciu opinii ministra gospodarki[8]. 

Ryzyka przedsiębiorstwa eksportującego

 
Katalog ryzyk gwarantowanych przez Skarb Państwa wyszczególniony jest w Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach kontraktów eksportowych. Ustawodawca wyszczególnił ryzyka niehandlowe i handlowe.

Ryzyka określone mianem ryzyk niehandlowych obejmują: ryzyko polityczne, ryzyko katastroficzne oraz ryzyko przewlekłej zwłoki w wypełnianiu zobowiązań płatniczych przez państwo lub dłużnika publicznego, innego dłużnika, za którego poręczyło państwo lub dłużnik publiczny. Ryzyka niehandlowe to najprościej mówiąc ryzyka, które nie mają swojego źródła w procesach i siłach rynkowych. Powołując się na wspomnianą ustawę przytoczę zdarzenia wchodzące w skład wymienionych wyżej ryzyk.

Materializacja ryzyka politycznego następuje w wyniku następujących sytuacji:

Z kolei realizacja ryzyka katastrofalnego zachodzi w wyniku następujących zdarzeń: trzę sienie ziemi, wybuch wulkanu, cyklon, tajfun, powódź, gwałtowny przypływ morski, pożary o rozmiarach katastrofalnych.

Natomiast trzeci katalog ryzyk niehandlowych pod nazwą: ryzyko przewlekłej zwłoki w wypełnianiu zobowiązań płatniczych przez państwo lub dłużnika publicznego, innego dłużnika, za którego poręczyło państwo lub dłużnik publiczny oznacza sytuację kiedy wyżej wymienione podmioty jako kontrahenci zagraniczni regulują swoje zobowiązania z opóźnieniem dwumiesięcznym i dłuższym licząc od ustalonego w kontrakcie terminu płatności. Za dłużnika publicznego uznaje się tutaj podmiot wobec którego nie obowiązują przepisy prawa upadłościowego, oczywiście właściwe dla jego kraju.

W zakresie ryzyk handlowych czyli w sytuacjach kiedy została stwierdzona niewypłacalność lub nastąpiła przewleka zwłoka kontrahenta zagranicznego, KUKE S.A. obejmuje ochroną ubezpieczeniową ryzyko tylko wtedy gdy kontrakt eksportowy zawarty został na okres powyżej 2 lat[9]. 

Produkty dla eksporterów

 
Oferta KUKE S.A. to produkty zarówno dla podmiotów już uczestniczących w wymianie międzynarodowej, jaki i poszukujących partnerów handlowych, dla eksporterów realizujących krótko-, średnio- i długookresowe kontrakty oraz dla banków uczestniczących w płatnościach z tytułu kontraktów eksportowych.

Polski przedsiębiorca realizujący kontrakt w kredycie poniżej dwóch lat z partnerami prywatnymi i publicznymi z krajów o podwyższonym ryzyku[10] może ubezpieczyć należności z tego tytułu w ramach ubezpieczenia należności eksportowych od ryzyka nierynkowego tj. niehandlowego (ryzyko polityczne i ryzyko katastrofalne) oraz od określonych ryzyk rynkowych (faktyczna niewypłacalność dłużnika, bankructwo, zwłoka w zapłacie, jednostronne zerwanie kontraktu przez dłużnika).

Dla eksporterów sprzedających na kredyt średnio i długoterminowy KUKE S.A. przygotowała dwa produkty: ubezpieczenie kredytu dostawcy oraz ubezpieczenie kredytu dla nabywcy. Produkty te zostały stworzone z myślą głównie o firmach: sektora stoczniowego, wykonujących usługi budowlano - montażowe, budujących kompletne obiekty przemysłowe, sprzedających maszyny i urządzenia, sprzęt lotniczy, sprzęt transportowo - komunikacyjny oraz krajowych i zagranicznych bankach, które udzielają nabywcom polskich towarów i usług kredyty.

Kredyt dostawcy jest kredytem kupieckim - polski eksporter dostarcza zagranicznemu kontrahentowi towary lub usługi, a przysługującą mu z tego tytułu należność od partnera zagranicznego otrzymuje w odroczonym terminie. W tej sytuacji narażony jest na ryzyko braku płatności. Jeżeli kontrakt opiewa na termin powyżej 2 lat, wówczas ten eksporter może skorzystać z ubezpieczenia kredytu dostawcy. Ubezpieczeniem objęte są straty wywołane zaistnieniem ryzyk politycznych, katastrofalnych oraz ryzyk handlowych. W zakresie ryzyk handlowych ubezpieczeniu podlegają ryzyka produkcji - zaistniałe przed wysyłką towarów lub realizacją usług (z przyczyn leżących po stronie zagranicznego nabywcy wstrzymana została wysyłka towarów lub świadczenie usług, polski eksporter w związku z przygotowaniem kontraktu poniósł koszty, które w tej sytuacji nie zostaną mu zwrócone) oraz ryzyka kredytu - te, które wystąpiły po wysyłce towarów lub realizacji usług (inaczej mówiąc jest to ryzyko utraty należności za zrealizowane kontrakty). Ogólnie mechanizm ubezpieczenia kredytu dostawcy można przedstawić jako czynności: (1) zawarcie przez polskiego dostawcę (eksportera) i zagranicznego odbiorcę (importera) kontraktu eksportowego na dostawę dóbr i usług z odroczonym terminem płatności należności w tzw. kredycie dostawcy, (2) zawarcie przez polskiego eksportera i KUKE S.A. umowy ubezpieczenia kredytu dostawcy, (3) wypłata przez KUKE S.A. odszkodowania na rzecz polskiego eksportera w sytuacji gdy importer po otrzymaniu dostawy dóbr lub usług nie dokona zapłaty w oznaczonym terminie. Oczywiście odszkodowanie w wyniku materializacji ryzyk wyszczególnionych w umowie ubezpieczenia kredytu dostawcy.

Kolejną formą zabezpieczenia płatności z tytułu kontraktów eksportowych jest ubezpieczenie kredytu dla nabywcy. Formuła kredytu dla nabywcy zdecydowanie różni się od formuły kredytu dostawcy. Omawiany wariant ubezpieczenia kierowany jest do banków i innych instytucji finansujących zakup przez importerów towarów i usług w Polsce. Eksporter występuje tutaj jedynie jako strona kontraktu eksportowego - dostarcza określone dobra i usługi w zamian za zapłatę dokonaną przez bank finansujący eksportera. W roli ubezpieczającego należności nie występuje dostawca (eksporter), tylko bank finansujący eksportera. Importer w celu zapłaty za dostarczone dobra i usługi zaciąga kredyt w polskim banku. Czyni to bezpośrednio bądź pośrednio poprzez swój bank - wówczas bank importera występuje w roli kredytobiorcy. Najogólniej ujmując ubezpieczenie kredytu dla nabywcy sprowadza się do następujących czynności: (1) eksporter i importer zawierają kontrakt eksportowy, (2) bank importera zawiera z bankiem finansującym eksportera umowę kredytową, (3) bank finansujący eksportera zabezpiecza udzielony kredyt w KUKE S.A., (4) w momencie braku spłaty kredytu bank finansujący eksportera otrzymuje z KUKE S.A. odszkodowanie.

Jeżeli chodzi o terytorialne możliwości uzyskania ubezpieczenia to zarówno w ramach ubezpieczenia kredytu dostawcy, jak i ubezpieczenia kredytu dla nabywcy, produkty obejmują dłużników z ponad 190 krajów, co oznacza, że ochrona ubezpieczeniową w ramach tych produktów obejmowane są transakcje handlowe na wszystkich liczących się rynkach eksportowych. Składka ubezpieczeniowa należna KUKE S.A. ustalana jest w oparciu o wytyczne OECD, które wyraźnie każą różnicować cenę ubezpieczenia w zależności od kategorii ryzyka danego kraju, długości okresu obejmowanego ochroną ubezpieczeniową oraz od zakresu tej ochrony.

W ramach tzw. produktów ubezpieczeniowych uzupełniających ofertę dla eksporterów Korporacja posiada: ubezpieczenie kosztów poszukiwania zagranicznych rynków zbytu oraz ubezpieczenie inwestycji bezpośrednich za granicą.

Ubezpieczenie kosztów poszukiwania zagranicznych rynków zbytu, kierowane jest głównie do przedsiębiorstw produkcyjnych, usługowych oraz handlowych, które planują ekspansję na zagraniczne rynki zbytu krajowych towarów lub usług. Przedmiotem ubezpieczenia mogą być koszty dotyczące: uczestnictwa w targach, wystawach i imprezach pokrewnych, tworzenia przedstawicielstwa firmy, sporządzania próbek towarów, adaptacja towarów, przygotowanie strony internetowej, reklama, porady prawne, przygotowanie ofert, pobyt na ubezpieczonych rynkach zbytu i inne koszty i wydatki związane ze sprzedażą towarów lub usług na nowych, zagranicznych rynkach zbytu. Ochrona ubezpieczeniowa dotyczy sytuacji gdy przez eksportera nie zostaną zawarte kontrakty eksportowe z kontrahentami z ubezpieczonych rynków o wartości pozwalającej na pokrycie poniesionych kosztów i wydatków.

Przedsiębiorcy zamieszkujący lub mający siedzibę w RP, którzy prowadzą za granicą działalność gospodarczą i dokonują tam nowych, długoterminowych (powyżej 3 lat) inwestycji w postaci nakładów środków pieniężnych, wartości niematerialnych i prawnych oraz krajowych nakładów rzeczowych również mogą korzystać z ochrony ubezpieczeniowej KUKE S.A. - ubezpieczenie inwestycji bezpośrednich za granicą. Zdefiniowane zostały następujące dopuszczalne formy inwestycji bezpośrednich: zakup akcji lub udziałów zagranicznej spółki w takiej ilości, która uprawnia do 10% głosów na Walnym Zgromadzeniu, pożyczka udzielona zagranicznemu podmiotowi, zakup przedsiębiorstwa, nabycie nieruchomości (jedynie w związku z prowadzoną działalnością) oraz inne nakłady pieniężna, rzeczowe lub w postaci wartości niematerialnych i prawnych dokonywane w celu nabycia (prowadzenia) lub wywierania wpływu na przedsiębiorstwo za granicą. Ubezpieczeniem obejmowane jest ryzyko polityczne, powstałe w kraju gdzie dokonywana jest inwestycja, a przedmiotem jest wartość inwestycji oraz należne inwestorowi kwoty zwrotu z inwestycji[11].

Choć często wydawać się może, że zakup omawianego ubezpieczenia jest drogi, to jednak w obliczu ryzyka oraz strat jakie eksportujący podmiot może ponieść koszt ten staje się marginalny. Pamiętać należy, że ubezpieczenie eksportowe nie oznacza jedynie bezpiecznej sprzedaży dóbr i usług na warunkach kredytowych, ale również podnosi wiarygodność eksportera wobec zagranicznych kontrahentów i banków. Fakt posiadania umowy ubezpieczenia kontraktu eksportowego oznacza dobrą sytuację finansową firmy - ubezpieczyciel zawiera umowę ubezpieczenia po uprzedniej analizie sytuacji finansowej podmiotu wnioskującego o objęcie ochroną ubezpieczeniową na podstawie złożonych przez niego dokumentów finansowych (bilans, rachunek zysków i strat) z kilku lat. Ponadto KUKE S.A. jest członkiem "Credit Alliance" - międzynarodowej organizacji, zrzeszającej wyspecjalizowanych ubezpieczycieli kredytu pochodzących z krajów dokonujących 70% obrotów handlu zagranicznego. Dzięki temu, że każdy członek udostępnia informacje dotyczące ryzyka kredytowego, wypłat odszkodowań i odzysku należności charakteryzujących jego obszar działalności (dany kraj), "Credit Alliance" dysponuje znakomita bazą danych o przedsiębiorstwach na świecie. To z kolei oznacza, że klienci KUKE S.A., za jej pośrednictwem mogą weryfikować wiarygodność swoich zagranicznych kontrahentów. W drodze podsumowania powyższego opracowania nie będzie błędem konkluzja, iż ubezpieczenie kontraktów eksportowych to czynnik znacznie zwiększający międzynarodową konkurencję przedsiębiorstw, która z kolei wpływa na poprawę ich kondycji oraz wynik bilansu handlowego kraju.

 
Izabela Tatulińska jest doktorantką w Katedrze Zarządzania Finansami na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

 
[1] Dane statystyczne pochodzą z Roczników statystycznych handlu zagranicznego, GUS - różne lata.

[2] T. H. Bednarczyk, "Instrumenty wspierania eksportu. Kredyty i ubezpieczenia", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.

[3] Tamże, str. 17.

[4] Communication of the Commission to the Member States pursuant to Article 93 (1) of the EC Treaty applying Articles 92 and 93 of the Treaty to short-term export credit insurance 97/C281/03, Official Journal C 281, 17/09/1997, za J. Kukiełka, Ubezpieczenia finansowe, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 2003, s. 409.

[5] J. Kukiełka, Ubezpieczenia finansowe, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 2003, s. 411 i n.

[6] www.kuke.com.pl

[7] Ustawa z 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach kontraktów eksportowych (z późniejszymi zmianami ; Tekst jednolity Dz. U. Nr 59/2001 poz.609).

[8] Tamże.

[9] Tamże.

[10] Kraje o podwyższonym ryzyko to: Algieria, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Birmy, Bułgaria, Dominikana, Ekwador, Federalna Republika Jugosławii (Serbia i Czarnogóra), Gambia, Gujana, Iran, Kazachstan, Kirgistan, Kuba, Libia, Macedonia, Mołdawia, Mongolia, Nigeria, Pakistan, Federacja Rosyjska, Rumunia, Somalia, Turkmenistan, Ukraina, Uzbekistan, Wenezuela, Wietnam.

[11] www.kuke.com.pl