Bazy danych

W związku z wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK oraz nowej ustawy o działalności ubezpieczeniowej, rynek ubezpieczeniowy będzie dysponował szerszym niż dotychczas spektrum skutecznych instrumentów do walki z przestępczością. Zakłady ubezpieczeń będą mogły wykorzystywać zgromadzone informacje i dane w Ośrodku Informacji UFG oraz w bazach danych prowadzonych przez Polską Izbę Ubezpieczeń. Uzupełniając się nawzajem, wpływać one będą na efektywność działań w zakresie przeciwdziałania i ograniczania przestępczości na rynku ubezpieczeń.

Zadania Funduszu jako pełniącego funkcję Ośrodka Informacji

Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, ważnym zadaniem Funduszu jest utworzenie i prowadzenie Ośrodka Informacji UFG będzie gromadzić, na mocy przepisów ww. ustawy, dane dotyczące:

Do podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych do UFG, bezpłatnie oraz bez wiedzy i zgody osoby, której te dane dotyczą, a także do aktualizacji tych danych, należą następujące podmioty:

Fundusz jest zobligowany do bezpłatnego udostępniania zgromadzonych danych taksatywnie wymienionym podmiotom tj.:

Zwrócić należy uwagę, że funkcjonowanie Ośrodka Informacji UFG, przyniesie znaczne korzyści dla rynku ubezpieczeniowego, dotyczące w szczególności:

Możliwości wykorzystywania Ośrodka Informacji UFG w aspekcie przeciwdziałania przestępczości ubezpieczeniowej

Rynek ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce, w tym rynek obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, należy do najbardziej zagrożonych przestępczością ubezpieczeniową. Stąd też, z dużym zadowoleniem należy przyjąć fakt, że w związku z wejściem w życie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK i nowej ustawy o działalności ubezpieczeniowej, rynek ten, już niebawem, będzie dysponował szerszym niż dotychczas spektrum skutecznych instrumentów do walki z przestępczością. Zakłady ubezpieczeń obok możliwości wykorzystywania informacji i danych zgromadzonych w Ośrodku Informacji UFG będą mogły, bowiem wykorzystywać także informacje i dane zgromadzone w bazach danych niezbędnych do przeciwdziałania przestępczości ubezpieczeniowej, prowadzonych przez Polską Izbę Ubezpieczeń. W związku z tym ww. bazy stanowiąc swoje uzupełnienie winny wpływać na efektywność działań w zakresie przeciwdziałania i ograniczania tej przestępczości na rynku ubezpieczeń komunikacyjnych.

Odnosząc się możliwości wykorzystywania Ośrodka Informacji UFG w aspekcie przeciwdziałania i ograniczania przestępczości ubezpieczeniowej na rynku obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, należy stwierdzić, że posiadanie przez zakłady ubezpieczeń wiedzy o: zawartych umowach ubezpieczenia i zaistniałych zdarzeniach ubezpieczeniowych, z pewnością będzie stanowić przyczynek do zmniejszenia rozmiarów zagrożenia tą przestępczością. Realizacja tego celu stanie się możliwa poprzez udostępnianie przez Fundusz, na mocy przepisu prawa, szczegółowych danych i informacji o: zakładzie ubezpieczeń, który zawarł umowę ubezpieczenia, ubezpieczonym, dokumencie potwierdzającym zawarcie ubezpieczenia, dacie zawarcia umowy, okresie ubezpieczenia oraz pojeździe mechanicznym i jego posiadaczu, a także o: pojazdach, uczestnikach i samym zdarzeniu powodującym odpowiedzialność zakładu z tytułu zawartej umowy, dacie zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, dacie wypłaty odszkodowania i dodatkowym badaniu technicznym. Taka sytuacja spowoduje, że możliwym stanie się ujawnianie w szczególności przypadków: występowania do dwóch lub kilku zakładów ubezpieczeń z tym samym roszczeniem o wypłatę odszkodowania lub świadczenia, częstego "uczestnictwa" w zdarzeniach ubezpieczeniowych tych samych pojazdów mechanicznych, tych samych osób poszkodowanych i tych samych sprawców zdarzeń ubezpieczeniowych. W aspekcie tego trzeba podnieść, że w związku z prowadzeniem przez PIU baz danych niezbędnych do przeciwdziałania przestępczości ubezpieczeniowej, w tym o wypłaconych odszkodowaniach lub świadczeniach z dobrowolnego ubezpieczenia AC komunikacyjnego możliwym stanie się również ograniczenie procederu występowania w szczególności z roszczeniami o wypłatę nienależnych odszkodowań z ubezpieczenia OC komunikacyjnego sprawcy zdarzenia i z dobrowolnego ubezpieczenia AC komunikacyjnego poszkodowanego jako dotyczących jednego zdarzenia ubezpieczeniowego. Jednocześnie koniecznym jest zwrócenie uwagi, że różnorakie dane i informacje zawarte w ww. bazach prowadzonych przez PIU dotyczyć będą zdarzeń powodujących odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń z tytułu zawartych umów ubezpieczenia, a więc z zawartych umów ubezpieczeń związanych z wypłaconymi odszkodowaniami i świadczeniami. W tym kontekście nadal aktualnym pozostaje postulat zgłoszony podczas zeszłorocznej konferencji dotyczący utworzenia centralnego rejestru danych w zakresie umów dobrowolnego ubezpieczenia AC komunikacyjnego. Wydaje się, że funkcjonowanie takiego rejestru wpływałoby na prawidłowe funkcjonowanie rynku ubezpieczeń komunikacyjnych, w tym także na przeciwdziałanie i ograniczanie przestępczości ubezpieczeniowej. Zdaniem UFG ze względów ekonomicznych, zasadnym byłoby powierzenie Funduszowi zadania stworzenia przedmiotowego rejestru, lecz jednakże dopiero po stworzeniu stosownych podstaw prawnych jego funkcjonowania.

Działania Funduszu związane z zadaniem utworzenia i prowadzenia Ośrodka Informacji UFG

Realizacja zadania utworzenia i prowadzenia Ośrodka Informacji przez Fundusz przebiega zgodnie z harmonogramem prac, przyjętym przez zarząd UFG i tym samym można się spodziewać rozpoczęcia funkcjonowania Ośrodka najpóźniej 1 lipca 2004 roku. W aspekcie tego należy zaznaczyć, że budowa Ośrodka zostanie pokryta ze środków zgromadzonych dotychczas w Funduszu bez potrzeby podwyższania w roku 2004 składki, wnoszonej na rzecz UFG przez Członków Funduszu.

Priorytetowymi założeniami projektowymi dla wykonania tego zadania było:

Podkreślenia wymaga, że realizacja ww. zadania przez Fundusz wymaga ścisłej współpracy z zakładami ubezpieczeń. Stąd też, już na etapie wstępnych prac projektowych Fundusz przewidział potrzebę uczestniczenia w nich przedstawicieli zakładów ubezpieczeń - Członków Funduszu oraz utworzył specjalne zespoły zadaniowe. Należy także odnotować, że w pracach ww. zespołów, na zaproszenie UFG, uczestniczy przedstawiciel Komisji Informatyki Polskiej Izby Ubezpieczeń. Spostrzeżenia i uwagi wnoszone przez przedstawicieli tych zespołów, w toku prowadzonych prac projektowych, zostały uwzględnione w założeniach do systemu informatycznego. W kontekście tego zaznaczenia wymaga, że także prace wdrożeniowe będą wymagać dalszej współpracy Funduszu z ww. zespołami.

Czynności dotychczas zrealizowane przez Fundusz, mające szczególne znaczenie dla procesu tworzenia tego Ośrodka tj.:

Podkreślenia wymaga, że w związku z zaakceptowaniem projektu na wykonanie systemu informatycznego, Fundusz rozpoczął prace związane z budową i wdrożeniem tego systemu. W wyniku uzgodnień z zakładami ubezpieczeń Fundusz zaakceptował dwa sposoby przekazywania danych oraz ich udostępniania zakładom tj. za pomocą portalu internetowego lub nośników wraz z potwierdzonym podpisem elektronicznym. Należy zaznaczyć, że każdy z zakładów będzie posiadał w głównym portalu internetowym Funduszu, indywidualny portal z poufnym "loginem" i hasłem. Nadto, użytkownicy portalu poddawani będą procesowi autentykacji i identyfikacji. Weryfikacja ww. danych będzie dokonywana za pomocą "programu weryfikacji" zainstalowanego w Funduszu, generującego komunikaty dla zakładów o konieczności uzupełnienia lub weryfikacji przekazanych danych lub o udzieleniu odpowiedzi na zapytanie skierowane do Funduszu.

Zapobieganie i zwalczanie przestępczości ubezpieczeniowej na rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce, w tym w szczególności na rynku obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, powinno obejmować swoim zakresem wiele różnorakich działań. Działania te winny być podejmowane przez wszystkich uczestników szeroko rozumianego rynku ubezpieczeń majątkowych, w tym w szczególności przez zakłady ubezpieczeń, instytucje ochrony tego rynku oraz państwo i jego organy. Podkreślenia przy tym wymaga, że uczestnicy polskiego rynku dostrzegli już konieczność podejmowania różnorakich form współpracy w walce z przestępczością. Współpraca ta winna dotyczyć różnych płaszczyzn poczynając od procesu tworzenia prawa a kończąc na wspólnych działaniach w konkretnych przypadkach spraw. W tym kontekście należy zaznaczyć, że polski rynek ubezpieczeń majątkowych, w tym ubezpieczeń komunikacyjnych, w przeciwieństwie do rozwiniętych rynków zagranicznych nie posiadał dotąd zbyt wielu rozwiązań systemowych w zakresie przeciwdziałania i ograniczania przestępczości ubezpieczeniowej. Stąd też, duże nadzieje i oczekiwania pokładane są w nowatorskich rozwiązaniach, wynikających z nowych przepisów prawnych dotyczących w szczególności funkcjonowania baz danych prowadzonych przez PIU i UFG jako mogących być wykorzystywanymi w szczególności do skutecznej walki z przestępczością ubezpieczeniową na rynku ubezpieczeń komunikacyjnych (OC i AC). Mając to na uwadze należy jednak skonstatować, że w dalszym ciągu istnieje potrzeba podejmowania różnorakich działań wspomagających przeciwdziałanie i ograniczanie przestępczości ubezpieczeniowej na ww. rynku, w tym w szczególności działań polegających na: