W niniejszym opracowaniu postaramy się w sposób przystępny przedstawić rolę, zadania oraz cele instytucji miejskich i powiatowych rzeczników konsumentów. Przedstawimy także stale rozwijającą się współpracę między Rzecznikiem Ubezpieczonych a rzecznikami konsumentów.

         Mamy nadzieję, że artykuł będzie cennym źródłem informacji dla wszystkich konsumentów rynku ubezpieczeniowego zainteresowanych tą tematyką, zwiększając tym samym wiedzę na ten temat.

          Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 z późn. zm.) zadania samorządu powiatowego w zakresie ochrony praw konsumentów wykonuje powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów. Powiaty mogą, w drodze porozumienia, utworzyć jedno wspólne stanowisko rzecznika konsumentów.

            Z rzecznikiem konsumentów stosunek pracy nawiązuje starosta lub w miastach na prawach powiatu prezydent miasta. Rzecznikiem konsumentów może być osoba posiadająca wyższe wykształcenie, w szczególności prawnicze lub ekonomiczne, i co najmniej pięcioletnią praktykę zawodową. Rzecznik konsumentów jest bezpośrednio podporządkowany staroście (prezydentowi miasta).

Do zadań rzecznika konsumentów w szczególności należy:

• zapewnienie bezpłatnego poradnictwa konsumenckiego i informacji prawnej w zakresie ochrony interesów konsumentów;
• składanie wniosków w sprawie stanowienia i zmiany przepisów prawa miejscowego w zakresie ochrony interesów konsumentów;
• występowanie do przedsiębiorców w sprawach ochrony praw i interesów konsumentów;
• współdziałanie z właściwymi miejscowo delegaturami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, organami Inspekcji Handlowej oraz organizacjami konsumenckimi;
• wykonywanie innych zadań określonych w ustawie lub w przepisach odrębnych.

Rzecznik konsumentów może wytaczać powództwa na rzecz konsumentów oraz wstępować, za ich zgodą, do toczącego się postępowania w sprawach o ochronę interesów konsumentów.

Rzecznik konsumentów w sprawach o wykroczenia na szkodę konsumentów jest oskarżycielem publicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. nr 106, poz. 1148 z późn. zm.).

Przedsiębiorca, do którego zwrócił się rzecznik konsumentów jest obowiązany udzielić rzecznikowi wyjaśnień i informacji będących przedmiotem wystąpienia oraz ustosunkować się do uwag i opinii rzecznika.

            Rzecznik konsumentów jest obowiązany przekazywać na bieżąco delegaturom Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wnioski i sygnalizować problemy dotyczące ochrony konsumentów, które wymagają podjęcia działań przez organy administracji rządowej.

Współpraca między rzecznikami konsumentów a Rzecznikiem Ubezpieczonych w oparciu o stosowne porozumienia została zapoczątkowana, kiedy w dniu 1 kwietnia 2008 r. Rzecznik Ubezpieczonych na zaproszenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wzięła udział w posiedzeniu Krajowej Rady Rzeczników Konsumentów. Na forum Rady Rzecznik Ubezpieczonych przedstawił projekt nawiązania stałej, długofalowej współpracy z siecią powiatowych i miejskich rzeczników konsumentów. Zbieżność ustawowych zadań i dobre efekty dotychczasowej współpracy z częścią powiatowych i miejskich rzeczników konsumentów skłoniły Rzecznika Ubezpieczonych do rozszerzenia form współpracy, a zarazem zaadresowania jej do wszystkich powiatowych i miejskich rzeczników konsumentów.

Nawiązanie szeregu porozumień daje wzmocnienie poziomu ochrony ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia oraz członków funduszy emerytalnych i uczestników pracowniczych programów emerytalnych na poziomie lokalnym. W ramach współpracy powiatowi i miejscy rzecznicy konsumentów informują społeczności lokalne, na rzecz których pracują, o możliwości i trybie składania skarg do Rzecznika Ubezpieczonych, możliwości poddania sporu pod rozstrzygnięcie Sądu Polubownego działającego przy Rzeczniku Ubezpieczonych, a także uzyskania bezpłatnej porady lub pomocy prawnej, w ramach dyżurów telefonicznych prowadzonych przez ekspertów z Biura Rzecznika Ubezpieczonych.

            Zasadniczą platformę współpracy Rzecznika Ubezpieczonych z miejskim i powiatowymi rzecznikami konsumentów stanowi strona internetowa Rzecznika Ubezpieczonych www.rzu.gov.pl. Na potrzeby współpracy na portalu Rzecznika została utworzona dedykowana dla rzeczników konsumentów zakładka zawierająca najważniejsze w codziennej działalności rzeczników informacje. Dotyczą one m.in. możliwości uzyskania porady telefonicznej w Biurze Rzecznika; zasad wniesienia skargi do Rzecznika; możliwość skorzystania z polubownego rozwiązania sporu przez Sąd Polubowny przy Rzeczniku Ubezpieczonych; bazy orzecznictwa sądowego z obszaru ubezpieczeń; wniosków Rzecznika do SN wraz z postanowieniami i uchwałami SN zapadłymi z ww. wniosków; wzorów pism przydatnych w dochodzeniu roszczeń w zakładzie ubezpieczeń oraz przed sądem; odpowiedzi na często pojawiające się pytania ze strony konsumentów z zakresu ubezpieczeń komunikacyjnych, mieszkaniowych, małych i średnich przedsiębiorstw, turystycznych, następstw nieszczęśliwych wypadków, życiowych oraz zabezpieczenia emerytalnego (OFE, IKE, PPE).

W przypadku gdyby chcieli Państwo uzyskać dodatkowe, szczegółowe informacje na temat działalności rzeczników konsumentów, lub skorzystać z ich pomocy w poszczególnych powiatach lub miastach, zapraszamy do odwiedzin strony internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, www.uokik.gov.pl, gdzie w wyszukiwarce na stronie głównej „Konsumencie, masz problem? Znajdź pomoc w swoim mieście", możecie Państwo znaleźć interesujące Państwa dane kontaktowe.